گفت وگو با محمد نادري و مارال فرجاد

از پیشنهادها کم در تلویزیون تا تنوع نقش در تئاتر!

بانی فیلم-گروه تلویزیون – فاطمه شهدوست: حضور بازیگران تئاتر در فیلم ها و سریال ها و عکس این ماجرا، جزو مواردی است که همیشه مورد بحث بوده است، در این میان ما در بانی فیلم گفت وگویی با ۲ تن از بازیگرانی که علاوه بر تئاتر، در دنیای تصویر نیز حضور دارند داشتیم.
محمد نادری از جمله بازیگرانی است که با حضور در کارهایی چون «شمعدانی»، «دورهمی» و … با نقش ها و کاراکترهای مخاطب پسندی در حوزه تصویر فعالیت خود را آغاز کرد. البته او در این مدت اغلب در تئاتر نیز، فعالیت داشت و همچنان در این حوزه حضور دارد. او این شب ها با تئاتر طپانچه خانم به کارگردانی شهاب الدین حسین پور در تماشاخانه پالیز، در فضایی نو، به همراه بازیگرانی چون مارال فرجاد، آرش فلاحت پیشه، ندا مقصودی و…. ایفای نقش می کند.
مارال فرجاد نیز سال های سال است که با نمایش های مختلف در این حوزه حضور دارد و کارهایی چون کت جادویی، عملیات ۱۲۵، جاودانگی، خاتون و…. را در کارنامه کاری خود دارد و مدتی است که با حضور در تئاتر طپانچه خانم، به جای فریبا متخصص، نقشی را بازی می کند که از فراز و نشیب هایی برخوردار است.
در ادامه این گفت وگو را می خوانید:

 

 شما جزو بازیگرانی هستید که همزمان در تلویزیون و تئاتر حضور دارید و در هر ۲ حوزه فعال هستید، با توجه به این تجربه و شناختی که از ۲ مدیومی که به آن اشاره شد دارید، اوضاع هر کدام را چطور می بینید و ترجیح می دهید که بیشتر در کدام یک فعالیت کنید؟
– مارال فرجاد: به نظرم این ۲ تفکیک شدنی نیستند، خود من در خانواده ای به دنیا آمدم که از کودکی در تئاترها و پشت صحنه فیلم ها و سریال ها حضور داشتم تا اینکه در حدود سال ۷۹ بود که به طور جدی تری وارد این فضا شدم و در دوران راهنماییم کلاس استاد صمندریان را می رفتم، بعد هم فضاهای مختلف را تجربه کردم. به همین دلیل نمی توانم بگویم تلویزیون یا تئاتر. واقعیت این است که در تئاترمی توانی تجربه ات را در حوزه بازیگری زیاد کنی و با تکنیک هایی که دارد، روی فن بیان، حافظه و … کار کنی و خودت را بیشتر بشناسی، همچنین در این فضا تو باید آن چه که در چندین هفته و گاه ماه تمرین کرده ای را به رشته اجرا درآوری، ولی در سینما و تلویزیون فرصت این تمرین ها وجود ندارد و باید آن تجربیاتی که اندوخته ای را در این مسیر به کار بگیری.
– نادری: بله اینطور است، به نظر من این ۲ مدیوم یعنی تئاتر و تلویزیون با هم تفاوت دارند و هر کدام مخاطبان خاص خود را دارند. در تلویزیون به واسطه گستردگی که دارد، آدم های مختلف با سطوح فرهنگی گوناگون پای آن می نشینند و طبیعتا اتفاقی که در حوزه تولید فیلم و سریال رخ می دهد، این است که سعی شده تا سلیقه مخاطب عام در نظر گرفته شود. در سوی دیگر تئاتر مخاطبان خاص تری دارد و در آن حرف هایی گفته می شود که در جای دیگر نمی شود آن ها را گفت، به همین دلیل با فضا و بازی هایی که شکل دیگری دارند، کارهایی اتفاق می افتند که مخاطبان خاص تری دارند.
البته این تفاوت ها ساختاری هستد و در بازیگری من تفاوت خاصی بین ۳ حوزه سینما، تلویزویون و تئاتر نمی بینم. در اقع بازیگر باید هر کاری که به عهده اش گذاشته می شود را به نحو احسن انجام دهد. حال در این میان به دلیل تفاوت فضا این ایفای نقش هم شکل دیگری پیدا می کند؛ به عنوان مثال در تئاتر کلوزآپ نداریم ولی این اتفاق در سینما و تلویزیون هست، ولی در کل بازیگر باید در هر فضایی نقشش را باورپذیر بازی کند، حال چه در چند متری مخاطب در سالن تئاتر باشد و چه در فاصله چندین کیلومتری از مخاطب تلویزیونی اش.
 با این حال مدتی است که شاهد حضور بیشتر بازیگران تلویزیونی و سینمایی در تئاتر هستیم، فکر می کنید این اتفاق چه قدر به بهبود اوضاع و احوال نسبی تئاتر از نظر مالی در یکی دوسال اخیر برمی گردد؟ چون در هر حال کمی این فضا از نظر مالی رشد داشته است
– نادری: در تئاتر نقش هایی هستند که تنوع بیشتری دارند و امکان بازی در آن ها تنها در این فضا وجود دارد، همچنین در تمام دنیا در حوزه تصویر فضاها و ژانرهای گوناگونی هستند که تجربه می شوند و به نمایش درمی آیند ولی در تلویزیون تنوع ژانری چندان وجود ندارد و این از جمله عوامل جلب نظر بازیگران به سمت تئاتر است.
اما خود من در مجموع گریزی از هیچ یک ندارم و مرزبندی برای بازی نکرده ام، از همین رو کار خوب در هر جایی باشد، آن را می پسندم و دوستش دارم.
فرجاد: در مقطعی من تنها تئاتر کار کردم و در حدود ۲ سال گذشته هم تئاتر را داشتم و هم کار تصویر کردم، اما تئاتر همیشه بی پول بوده ولی این روزها بی پولی مطلق در تئاتر نیست و از آن جایی که تماشاگر تئاتر زیادتر شده و با این فضا بیشتر ارتباط برقرار کرده، کمی از لحاظ مالی پیشرفت داشته، اما این حضور همانطور که گفتم چندان به اوضاع مالی برنمی گردد، حداقل برای من این طور بوده چون در مقطعی تنها تئاتر بازی می کردم.
– نادری: بله، در واقع بهتر شدن اوضاع مالی تئاتر اصلا در حدی نیست که از آن بگوییم، شاید این اوضاع نسبت به قبل بهتر شده باشد ولی گفتنی نیست. این روزها مدتی است که برای جذب مخاطب در تماشاخانه ها عده ای از بازیگران تلویزیون و سینما را جذب کرده اند تا افراد بیشتری به سمت تئاتر بیاند، از همین رو مخاطبان افزایش پیدا کرده اند. این اتفاق رخ داده و در سالن های خصوصی به شکل پررنگ تری ادامه پیدا کرده، اما از سوی دیگر بخشی از تئاتر به سمت بحث تجاری شدن پیش رفته و برای تامین پول سالن گاهی همین تئاترها از شکل تجربی و آوانگارد خود که درآن سعی می شود تا با تجربه یک زبان جدید، دنیایی از ناشناخته ها را پیدا کیم به سمت کلیشه ها والگوهایی برود که تجربه شده و تنها مخاطب جذب کن هستند. در مجموع چهره ها باعث شده اند که مردم به سمت تئاتر برگردندولی در مورد سوال شما بازهم می گویم که جنبه مالی تئاتر چندان وسوسه برانگیز نیست.
فرجاد: به خصوص با توجه به زمانی که صرف آن می شود، مثلا من برای یک کار نزدیک به ۳ماه برای جشنواره و ۴ ماه برای صحنه کار کردم و تقریبا ۱ سال بود که با آن تئاتر مشغول بودم، مثلا در نمایش شب دشنه های بلند و صبح ۱ روز لعنتی من از ۷ تا ۸ و ربع سر یکی و از۸و نیم تا ۹ و نیم سر کار بعدی بودم، بعد هم به سراغ تمرین تئاتر طپانچه خانم می رفتم.
با همه این ها بحث مالی در اینجا در اندازه ای نبود که بشود از آن گفت و این اتفاق بیشتر از سر علاقه است. چرا که برخی از بازیگران فکر می کنند می شود از این حوزه پول درآورد و عده ای هم به دلیل کمبود پیشنهاداتی که در تلویزیون وجود دارد؛ به این سمت می آیند، اما خود من برای این کارها حتی چند پیشنهاد خوب تلویزیونی را رها کردم، به همین دلیل حضور دائم در این فضا تنها به انگیزه مالی نیاز ندارد.
نادری: علاوه بر این ها برخی ها تئاتر کار می کنند تا تجربه های جدید داشته باشند و بعضی ها هم می خواهند پز تئاتری بودن را بدهند، همچنین جلب نظر مخاطبان بیشتر با کمک این حوزه هم از جمله دیگر مواردی است که در این باره وجود دارد. بازیگر روی صحنه تئاتر عریان است و حق هیچ خطایی ندارد، همه این ها مواردی اند که بازیگر را ترغیب می کنند تا این فضا را تجربه کنند و در کارنامه کاریشان اسم چند نمایش بخورد. وگرنه دستمزد ها در تئاتر با تصویر قابل مقایسه نیستند و گاهی کمبود تنوع و پیشنهادات است که بازیگر را به این سمت می کشاند.
 در حوزه بازیگری چه، کدام یک شما را از این جنبه بیشتر اغنا می کند؟
– فرجاد: این ها از هم جدا نیستند، گاهی ممکن است که در سینما و تصویر کارگردان با هدایت درستش و متن خوبی که وجود دارد، کمکت می کنند که نقشی را به بهترین شکل ایفا کنی، در حالی که ممکن است در تئاتر گاهی متن مشکل داشته باشد. الان به دلیل گستردگی بخش خصوصی در حوزه تئاتر گاهی کارگردانانی حضو دارند که تنها پول دار هستند و سواد این کار را ندارند، البته در این میان جوانانی هستند که به خوبی هدایت یک گروه را انجام می دهند ولی در کل این اتفاق هم وجود دارد.
– نادری: در تئاتر بازیگر پیوسته حضور دارد، عناصر خارجی مثل دوربین و … نیست و بازیگر رهایی بیشتری دارد، در این حوزه قاب دوربین نیست و عوامل فنی او را محدود نکرده اند، به همین دلیل همه این ها باعث می شود که بازیگر تنها با نقش روبه رو باشد و خود را درگیر موارد دیگری نکند، به همین دلیل بازیگری در تئاتر بی واسطه رخ می دهد، البته در تصویر هم بازیگر کم وبیش این اتفاق را یاد گرفته و به شکل مستقیم تری با مخاطب ارتباط برقرار ی کند.
 اگر موافق باشید، به سراغ تئاتر طپانچه خانم که این روزها روی صحنه دارید، برویم؛ کمی از فضای فانتزی که این تئاتر دارد، بگویید. با توجه به اینکه می دانم خانم فرجاد بعد از فریبا متخصص در نقش او حاضر شدند.
– فرجاد: بله بعد از چندین دور اجرای این تئاتر با حضور خانم متخصص به دلیل این که ایشان دیگر نمی تواستند سر کار حاضر شوند، قرار شد تا فرد دیگری در این نقش بازی کنند، در این مسیر به تعداد زیادی از بازیگرانی که هم سن و سال او بودند پیشنهاد داده شد، اما برخی ها می گفتند او بازی خوبی از خودش ارائه داده و در جشنواره جایزه برده به همین دلیل دیگر جایی نمی ماند که ما این نقش را بپذیریم، همچنین از آن جایی که متن و زبان این نمایش دشوار است، برخی ها می گفتند نمی شود در این فرصت کوتاه آن را حفظ کرد،زمانی که من آمدم هم قرار بود نقش دیگری داشته باشم تا اینکه کارگردان گفت تو بیا این نقش را بازی کن ومن هم ابتدا نگران بودم، اما بعد در فاصله حدود ۲۵ روز فرصت تمرین داشتم، در این مدت بعد از نمایش هایی که از آن گفتم، با دستیار کارگردان متن را تمرین می کردیم چون خیلی سخت بود، تا اینکه آماده کار شدم.
در مورد این نمایش می توانم بگویم که طپانچه خانم فضای فانتزی دارد که دارای سبک متفاوتی نسبت به دیگر نمایش هایی که کار کرده بودم، است، سبکی که بعد از چندین ماه اجرا و تمرین به آن رسیدند. در این پروژه یک هفته با یک دکور و روش اجرا می کردیم و هفته دیگر با فضایی دیگر، به همین دلیل سبک حاضر نتیجه یک تجربه طولانی مدت است و در این نمایش روی تک تک حرکات فکر شده است و بازیگران شاید کمترین تحرک را در رفتارشان دارند، برخی از کسانی که کار را دیده بودند، می گفتند که مثل فیلم های سامورایی در این اثر انرژی مبادله می شود. من هم مثل هر بازیگری به دنبال این هستم که از فرصت ها استفاده کنم و پذیرفتن این نقش با شرایطی که از آن گفتم هم جزو همین موارد است که وقتی به من پیشنهاد شد، با خودم گفتم که فرصت خوبی است که خودم رامحک بزنم.
– نادری: طپانچه خانم دارای متنی با فضای کلاسیک و زبانی مصنوع است که با زبان محاوره تفاوت دارد. در واقع در آن زبانی وجود دارد که خیلی ها با شنیدن آن یاد دیالوگ های علی حاتمیمی افتند، البته این کار فضای خاصی دارد و بخشی از زبان آن به قوم خاصی از منطقه بختیاری نشین بر می گردد و از واژگان آن قوم در کار استفاده شده است. در این نمایش ما به همراه گروه به این نتیجه رسیدیم که فرم جدیدی از اجرا را ابدا کنیم و این فرم در میزانسن ها و همه عوامل اجرایی دیده می شود. بازیگران هم هر یک فرم خاص خود را دارند که برگرفته از نگاه فرماتیکی است که در کار وجود دارد و باعث می شود که ما اجرایی را ببینیم که کاملا جدید است.
 و بازخوردی که از مخاطبانتان گرفتید چه طور بود؟
– نادری: در ابتدا تماشاگر از این شکل اجرا متعجب می شد و این گیجی تا جایی با او همراهی می کند، تا اینکه درگیر کار می شود. من تا اینجای کار، بازخوردهای مثبتی گرفته ام و کلیتی که دیده ام این بود که اغلب کار را دوست داشتند، چون اتفاق معمولی نیست و این نوآوری بیننده را جذب می کند.
– فرجاد: بله درست است، همه بازیگران و نقش ها مورد استقبال قرار گرفتند و این اتفاق جالبی بود.
نادری: در این میان جا دارد بگویم که به واسطه ازدیاد سالن های خصوصی، خیلی از کارها در زمان کمی تمرین می شوند و به روی صحنه می روند و شما گاهی در برخی از این سالن نمایشی را می بینید که چندان تمرین نشده است، این در حالی است که ما نزدیک به ۶ ماه برای جشنواره سال گذشته و حدود ۵ ماه هم برای دیگر اجراها تمرین کردیم و این زحمت و زمانی که گذاشته شده، در کار کاملا مشهود است.
 جدا از این نمایش دیگر چه خبر؟ پیشنهاد و کار دیگری هست که این روزها مشغول آن شده باشید؟
– نادری: چند پیشنهاد داشتم که شرایط هر یک به گونه ای بود که نشد در آن حاضر شوم، به عنوان مثال یکی از آن ها در شهرستان بود و امکان رفتن به آن جا را نداشتم، در حال حاضر هم ۲ کار دستم است و در حال بررسی آن ها هستم.
فرجاد: فعلا من ۲ پیشنهاد در حوزه سریال و سینما دارم و چند تئاتر دیگر هم به من پیشنهاد شده است که دارم درباره آن ها فکر می کنم، اما در این ۲، ۳ سال آن قدر خوب در این فضا فعالیت کردم و از حضور در آن لذت بردم که احساس می کنم برنده هستم چرا که وقتی از کاری که بخشی از زندگیت است، لذت می بری، یعنی بردی، البته همچنان لازم است تا به تجربه هایم اضافه کنم، اما از حضورم در تئاتر لذت برده ام.
 در پایان اگر صحبتی است که دوست دارید از آن بگویید را بفرمایید.
– نادری: در حوزه تئاتر من فکر می کنم که خود ما تئاتری ها باید بنشینیم و درباره اتفاقی که توسط سالن های خصوصی در حال وقوع است، جریان شناسی کنیم، چرا که در حال حاضر رقابت احمقانه ای برای جلب تماشاگر در این فضا ها وجود دارد، چون تعداد سالن ها زیاد شده اما تماشاگر تئاتر مطابق با این ازدیاد تربیت نشده اند، همچنین عمده کارها به سوی تجاری شدن رفته اند و از بعد تجربه گرایی فاصله گرفته اند، در این میان کارهای خوبی را می بینیم که چون چهره خاصی در آن نیست، دیده نمی شود و کارهای دیگری هم هستند که از المان های تخصصی یک تئاتر خالی اند و تنها به سمت جلب مخاطب پیش رفته اند، به همین دلیل قبل از دیر شدن این ماجرا باید فکری به حال آن کرد.
فرجاد: من هم باز درباره فضایی که در حوزه تئاتر وجود دارد، باید بگویم که این که خیلی ها فکر می کنند تئاتر خوب نیست و کسی آن را نمی بیند، غلط است و برای فیلم هایی به جز کارهایی که بازیگرشان را از داروخانه پیدا می کنند، هستند کسانی که برای نقش های شأن و شخصیت دار و درست، به سراغ نمایش هایی که روی صحنه هستند می رودندو در واقع یکی از مراجع کارگردانان برای انتخاب بازیگر همین فضا است.

نظرات 1

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *