گفت وگوی بانی فیلم با کارگردان انیمیشن «فهرست مقدس»:

انیمیشن را در روغن خودش سرخ کنیم!

«فهرست مقدس» پاسخ به «فهرست شیندلر» نیست.
گروه سینمای ایران- نسرین بختیاری: به رغم اینکه انیمیشن در دنیا صنعت پولسازی است و همین حالا در سینماهای اروپا انیمیشن «کوکو» در صدر جدول فروش و اکران قرار دارد، در کشورمان حال و هوای انیمیشن خوب نیست و در دست اندازهای فصل پاییز و فیلمسوزی هایی که شاهد آن هستیم، کمتر از زمان معمول می فروشند. یکی از انیمیشن ها که از ۱۵ آذر با سرمایه ای حدود یک میلیارد روی پرده رفته است، «فهرست مقدس» به کارگردانی محمد امین همدانی است. این انیمیشن که نزدیک به یک ماه است روی پرده رفته در مجموع، تنها بیش از ۶۴ میلیون تومان فروخته و این به معنای شکست در گیشه است. «فهرست مقدس» روایتگر یک قصه تاریخی- مذهبی(با پس زمینه ای عاشقانه) از سرزمین نجران و گرایش مردم نسبت به دین نصرانی است. این انیمیشن که از لحاظ تکنیکی به صورت سه بعدی همراه با تصاویر زیبا و چشم نواز و حتی یک سر و گردن بالاتر از همتایان خود ساخته شده، توانسته خود را در این زمینه اثبات کند. با این حال به عقیده اکثر استادان و کارشناسان هنوز روایت انیمیشن در یک فیلمنامه خوب و سر راست، پاشنه آشیل کار کارگردانان و انیمیشن های ما محسوب می شود و در این قصه نیز تا حدودی شاهد این مشکل هستیم. در ادامه، گفت و گوی بانی فیلم را درباره «فهرست مقدس» و شرایط اکران آن با محمدامین همدانی کارگردان آن از نظر می گذرانید:
 ایده اولیه انیمیشن «فهرست مقدس» چطور شکل گرفت؟
– شکل گیری ایده از سمت سرمایه گذار فیلم بود، اما بازنویسی اساسی روی سناریو انجام دادیم تا کار بیشتر مرتبط به تولید انیمیشن باشد. این بازنویسی به زمانی رسید که بتوانیم نویسنده جدیدی پیدا کنیم و ایده هایی که برای ایجاد عنصر تخیل داریم، بتوانیم اضافه کنیم و این فرآیند چندماه طول کشید. در مجموع پیشنهادی به سرمایه گذار داده شد که برایش جذاب بود و گفتیم می توانیم با یک بیستم هزینه پیشنهاد شده، این کار را انجام دهیم. بنابراین، شروع به بازنویسی اساسی فیلمنامه کردیم و در نهایت با این فیلمنامه که روی پرده سینماست، رو به رو شدیم.
 مخاطب هدف شما چه طیف سنی هستند؟چون به نظر می رسد مشخص نیست برای چه گروه سنی ساخته شده است؟
– مخاطب هدف ما نوجوانان هستند و انیمیشن به مثبت ۱۰ سال توصیه می شود. ما در جریان پخش تیزرهای تلویزیونی بشدت مشکل داشتیم و الآن که بخشی از این مشکل برطرف شده تا تیزرها به تفکیک در باکس بازرگانی شبکه پخش شود، این تفکیک و محدودیت سنی وجود دارد. ما تیزری آماده کردیم که محدوده سنی در آن مشخص شده و قرار است از شبکه پویا پخش شود.
 چطور به این طراحی شخصیت های این انیمیشن رسیدید و تصمیم گرفتید از حیوانات استفاده کنید، چون چهره شخصیت ها کمی ترسناک به نظر می رسید.
– دو دلیل داشتیم؛ یکی اینکه می خواستیم از عنصر تخیل و اغراق استفاده کنیم؛ نکته بعدی این بود که نمی توانستیم از قالبی که فیلمنامه برای ما تعیین کرده، فراتر برویم، چون قالب تعیین شده برای ما جدی بود. این انیمیشن به یک اتفاق تاریخی هولناک اشاره می کند و باید نوعی اغراق جدی را به کار می بردیم. البته این اولین بار نیست که چنین ایده ای در سینمای ایران اتفاق می افتد، بلکه بسیاری از از فیلم ها و انیمشن ها مثل «ارباب حلقه ها» و «هری پاتر» شخصیت های این شکلی دارند که بعضی آنرا می پسندند و با سلیقه عده ای هم جور در نمی آید.
 آیا استفاده از چهره یک حیوان خاص برای شخصیت های مثبت و منفی نمادین بود و چطور این حیوانات می توانند دین داشته باشند؟
– عنصر اصلی انیمیشن، اغراق و تخیل است و زمانی که می خواهیم با اغراق آنچه در داستان بیان شده را برسانیم، بررسی می کنیم با چه ویژگی هایی می توانیم بازی کنیم یا در خصوص آن اغراق به کار ببریم. یکی از اتفاقات در انیمیشن این است که صفات درونی شخصیت ها در چهره آن ها نمایش داده می شود و در بسیاری از کتاب های دینی ادیان مختلف به این موضوع اشاره شده است. در حقیقت صورت باطنی این شخصیت ها در چهره آن ها نشان داده می شود، اگرچه مخاطبی که فیلم را می بیند، متوجه می شود حقیقت این نیست و ما تمام اتفاقات را از نگاه قهرمان داستان می بینیم. صفات مثبت در حیوانات زیاد داریم و به عنوان مثال، در فرهنگ های متعدد قوچ و بز نمادی برای خرد شناخته می شوند یا شتر نماد تحمل و پشتیبانی و همچنین آهو نماد عشق و معشوقه است. بعضی از حیوانات در ذات خود منفی نیستند و این شبیه همان شخصیت اصلی و قهرمان قصه انیمیشن ما بود. سعی کردیم وقتی وارد قالبی می شویم و روایت مشخصی داریم، به آن پایبند باشیم. نمی توانستیم برای آدم های مثبت چهره انسانی و آدم های منفی چهره حیوانی داشته باشیم، چون قالب گرافیکی داشتیم که معادلسازی ها را در آن انجام دادیم.
 انیمیشن شما کیفیت، تکنیک و تصاویر چشم نوازی دارد، اما فکر می کنید چرا به رغم پولسازی در دنیا در زمینه تولید انیمیشن عقبیم؟
– این چرخه به شیوه ای است که باید کل اجزای آن به درستی کار کند؛ یعنی حوزه تبلیغات و بازاریابی و سایر زمینه ها باید دست به دست هم بدهند. کمترین انتظار ما اکران است و نوع اکرانی که به ما اختصاص داده شد، در سینماهای کم و با ساعت های محدود است و چرا باید انتظار داشته باشیم که مخاطب برود و این فیلم ها را ببیند؟… به طور طبیعی وقتی قرار است تبلیغات آگاهی بخش باشد و نتوانیم از عهده آن بر آییم، ممکن است مخاطبان متوجه اکران این انیمیشن در سینما نشوند. در نتیجه در گام های اولیه که عرضه انیمیشن در داخل کشور است، با مشکل رو به رو هستیم و نباید انتظار زیادی در این خصوص داشته باشیم. حتی اگر کیفیت تولیدات ما بالا باشد، به دلیل موفق نبودن چرخه شاید نگاه بین المللی نسبت به انیمیشن منطقی تر از داخل کشور باشد.
 به نظر می رسد در این قصه تکنیک بر داستان و روایت غالب شده؛ چقدر این برداشت را می پذیرید؟
– بارها به این اشاره کردم که انیمیشن در گام های اثبات خود به سر می برد و می خواهد از توانایی ها و ظرفیت خود صحبت کند و تا زمانی که به آن اجازه داده شود طبق هزینه معقول به توسعه فیلمنامه، متن و روایت برسد،ممکن است چندسال زمان ببرد تا یک انیمیشن ساخته شود. از لحاظ تکنیکی فکر می کنم این انیمیشن توانایی های خود را اثبات کرده و موفق بوده است، اما اصلاح فرآیند و روایت مسیر طولانی تر و کیفی تری دارد که امیدوارم با بازخوردهای مخاطب در آینده به آن برسیم.
 چرا یک داستان امروزی یا عاشقانه با این تکنیک بالا نساختید؟
– داستان انیمیشن به همین حوزه باز می گردد. حقیقت این است که هنوز بخش خصوصی متوجه اقتصاد و اهمیت انیمیشن نشده اند و در نتیجه سفارش دهندگان معدود دولتی این بار را به دوش می کشند که شاید لزوما شناخت دقیقی نسبت به بازار انیمیشن و خواسته کودک و نوجوان نداشته باشند. به طور کلی به دلیل اینکه ممکن است سرمایه گذار تجربه تولید و بازخورد مخاطب نداشته باشد، اجازه نمی دادند فیلمنامه ای که خاستگاه انیمیشن و مناسب آن است را داشته باشند. اگرچه سازمان اوج و مرکز اوج کودک و نوجوان آن به نسبت مسئولان تحمل و صبر بیشتری داشتند، اما این گام های اولیه باید طی شود تا فرآیند درست و واقعی انیمیشن شکل بگیرد و در آینده بتوانیم به داستان و روایتی که اقتضای انیمیشن است، بپردازیم و با بودجه خودش بتوانیم انیمیشن بسازیم و به اصطلاح، انیمیشن را در روغن خودش سرخ کنیم!…
 چطور به ترکیب تیم دوبله «فهرست مقدس» رسیدید؟
– ما تست های زیادی از تیم های مختلفی دوبله گرفتیم، اما حسی که از فیلممان انتظار داشتیم، مطابق با حال و هوای فیلم های کلاسیک سینما بود و به همین دلیل دوبله فیلم را با صداهای ماندگاری که قبلا شنیدیم، انجام دادیم و ترجیح دادیم سراغ پیشکسوتان برویم. از میان این صداها بالغ بر ۱۰ نام درخشان داریم که همکاری با آنان باعث افتخار ماست.
 درست است که این انیمیشن در پاسخ به فیلم «فهرست شیندلر» استیون اسپیلبرگ ساخته شده است؟
– یک فیلم احتیاجی ندارد که لزوما پاسخ بدهد و جهان بینی خودش را دارد، اما به هرحال انیمیشنی است که پیام دارد و این به معنای پاسخ دادن نیست. در «فهرست شیندلر» در خصوص یک اتفاق تاریخی خاص صحبت می شود و در این انیمیشن هم از یک اتفاق دیگر. مورخان به اتفاقی که در «فهرست مقدس» حدود هزار و پانصد سال پیش افتاد، اشاره کردند و در پاسخ به «فهرست شیندلر» نیست.
 چرا اکران شما این قدر طول کشید؟
– این علتی دارد که به دلیل گرفتن موافقت ها برای اکران، صلاح نمی دانم در این رابطه صحبت کنم، چون فیلم شکننده است و اگر بخواهم در این رابطه که چرا دو سال فیلم مجوز گرفت و اکران نشد، ممکن است همین شرایط فعلی اکران با مشکل رو به رو شود!
 از اکران راضی نیستید؟
– یک فیلم سینمایی معمولا در شروع و رفتن روی پرده مخاطبان را درگیر خود می کند؛ آن هم فیلم سینمایی انیمیشنی که شخصیت ها قرار است در آن مخاطبان را به سینما بیاورند. اکران ما با شیب بسیار بد و شروع کم فروغ، آغاز شد و در سانس های صبح بود. این طبیعی است که برای بیننده شخصیت های انیمیشن از جذابیت می افتد و حالا که سینماها به تدریج اضافه می شوند، شاید بیننده شور و شوق لازم را نداشته باشد. همین الآن هم سانس های سینماها برای این انیمیشن مناسب نیست یا به صورت تک سانس در صبح یا ظهر هستند.
 هزینه های تولید انیمیشن چقدر بود و اگر بخش خصوصی بخواهد وارد میدان شود، چقدر باید سرمایه گذاری کند؟
– این انیمیشن به دلیل اینکه می خواست خود را از لحاظ تکنیکی اثبات کند، به صورت فشرده تولید شده است و هزینه تولید آن حدود یک میلیارد شده است. الآن هزینه های تولید یک فیلم سینمایی حدود دو تا سه میلیارد تومان است.
 ممکن است در آینده انیمیشن زنده هم تولید کنید؟
– بله، یکی از فیلمنامه هایی که روی آن کار می کنیم، همین فضا؛ یعنی ترکیب انیمیشن و انسان های واقعی هستند و پر از جلوه های ویژه بصری است.

(بازدید: 125)

اشتراک گذاری در:

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *