گفت و گو با سید صادق موسوی، مدیرعامل انجمن سینمای جوانان:

برای ماندن سیمرغ فیلم کوتاه در فجر ۳۶ رایزنی کردیم

بانی فیلم-گروه سینمای ایران- نسرین بختیاری: وقتی از فیلم کوتاه صحبت می کنیم، ناخودآگاه این جمله در ذهن نقش می بندد که در کوتاهترین زمان باید هدف و مقصود خود را به عالی ترین شکل ممکن به مخاطب منتقل کنیم. امروز با گسترش فضای مجازی و نرم افزارهای پیام رسانی مانند تلگرام، هموارترین بستر برای فیلم کوتاه فراهم شده است. یکی از مسائلی که در زمینه فیلم کوتاه با آن رو به رو هستیم، مربوط به بخش اقتصادی آن می شود که چطور می توانیم میان چرخه اقتصادی و ساخت فیلم کوتاه توازن برقرار کنیم. این از جمله سوالاتی بود که از سید صادق موسوی مدیرعامل انجمن سینمای جوانان پرسیدیم. موسوی معتقد است در دیگر کشورها میان صنعت و فیلم کوتاه ارتباطی دوسویه برقرار است، اما در کشورمان اوضاع به این منوال نیست. او همچنین در خصوص اکران فیلم کوتاه نیز به این اشاره کرد که اساسا قرار نیست فیلم کوتاه مانند فیلم بلند اکران عمومی داشته باشد. فیلم کوتاه مخاطب خاص و گروه های اجتماعی خاص را هدف قرار می دهد و تأثیرگذاری آن بر اقشار گوناگون جامعه است. ادامه این پرسش و پاسخ را در ادامه از نظر می گذرانید:

 یکی از مشکلات در حوزه فیلم کوتاه، فقدان یک چرخه اقتصادی است که جزو دغدغه ها و مطالبات بسیاری از فیلمسازان این عرصه است. فکر می کنید برگزاری جشنواره فیلم کوتاه در این سال ها چه کمکی به تقویت این بخش اقتصادی می کند و اصولا در این زمینه تأثیرگذار است یا نه؟
– صحبت در این رابطه نیازمند طرح مقدماتی است. آن طور که مطالعه کردم و دریافتم، فیلم کوتاه بیشتر از جانب صنایع حمایت می شود؛ یعنی بازرگانان و صاحبان صنعت با استفاده از معافیت های مالیاتی که در سرمایه گذاری کارهای هنری به دست می آورند، در تمام جهان حامی فیلم کوتاه هستند. بهترین بستر پخش فیلم های داستانی یا مستند کوتاه شبکه های خبری است. این شبکه ها به دلیل نوع برنامه خود امکان پخش فیلم های بلند داستانی یا مستند را ندارند. این نظامی است که در زمینه بین المللی مشاهده می کنیم و با آن مواجه هستیم. در سرزمین ما انفصالی بین صنعت و فیلم کوتاه وجود دارد. معتقدم مزیت نسبی ما در سینمای جهان، فیلم کوتاه است. به قدری که در جهان امروز با فیلم کوتاه شناخته شدیم، با فیلم بلند شناخته نشدیم. ما جشنواره بسیاری در طول سال داریم که فیلم های کوتاه در آن حضور پیدا می کنند و پرچم کشورمان را برافراشته نگه می دارند. واقعیت این است که نسبت به فضاهای دیگر که کژ کارکردی در آنها دیده می شود و نسبت ها در آن روشن نیست؛ باید نسبت صنعت و تجارت با فیلم کوتاه نزدیکتر شود. به همین دلیل تجار و بازرگانانی که به بهانه معافیت های مالیاتی از فعالیت های هنری حمایت می کنند – همان گونه که هنرهای تجسمی اتفاق می افتد- از این فرصت برای فیلم کوتاه استفاده کنند.
تمام تیزرهای تبلیغاتی و صنعتی که در تلویزیون پخش می شود، مصداق فیلم کوتاه است. فیلم کوتاه تنها چیزی نیست که ما به عنوان جشنواره فیلم کوتاه آن را می شناسیم. همه آثاری که به صورت محدود یک یا دو دقیقه ای در فضای مجازی منتشر می شود مصداق فیلم کوتاه است و فکر می کنم اگر بازنگری صورت گرفته و به ظرفیت های فراوان فیلم کوتاه- با توجه به گسترش فضای مجازی- توجه شود، زمینه برای رشد آن فراهم می شود.
امروز ۴۰ میلیون گوشی هوشمند در ایران وجود دارد که مردم می توانند از آن استفاده کنند و بیشترین استفاده مربوط به فیلم کوتاه است. با سیاست های جدید سازمان سینمایی، امیدواریم با نهضت تولید محتوا، جریانسازی و راه اندازی جشنواره های گوناگون منطقه ای و استانی، بتوانیم موج جدیدی از تولیدات کوتاه داشته باشیم که در فضای مجازی استفاده شود. این در مجموع به اقتصاد فیلم کوتاه کمک خواهد کرد. آنچه مسلم است و مطالعه کردم و دیدم، در تمام جهان اقتصاد فیلم کوتاه با این پرسش ها همراه است؛ به این معنا که در کشورهای دیگر هم اگر پیوند ارگانیکی بین تلویزیون و فیلم کوتاه وجود نداشته باشد، می بینیم فیلم کوتاهی تولید می شود که مسأله انتشار، مخاطب و دیده شدن دارد.
 با بعضی از فیلمسازان در رابطه با امکان پخش فیلم های کوتاه از راه VOD صحبت می کردیم و به دلیل اینکه کشورمان عضو قانون جهانی کپی رایت نیست، این مشکل را چطور بین خودتان و فیلمسازان حل می کنید؟… به عنوان مثال، اگر بخواهید امکانی از این راه برای دیده شدن فیلم ها فراهم کنید، به چه صورتی است که رضایت فیلمسازان را نیز داشته باشید؟
– بیشتر درباره آثار خارجی این تردید وجود دارد و در خصوص مالکیت معنوی در هر بستری اعم از VOD و لوح فشرده آثار ایرانی هیچکس تردید ندارد. این قانون نیز متعلق به ۵۰ سال پیش است که هر اثری برای اولین بار در ایران منتشر شود، حقوق مالک آن مربوط به کسی است که در کشور برای اولین بار منتشر کرده است. معتقدم قبل از تمام این موضوعات، مسأله مخاطب را داریم. اینکه چطور می توانیم بین مخاطب عام و فیلم کوتاه ارتباط برقرار کنیم، اهمیت دارد. هرچند هدف فیلم کوتاه جذب مخاطب عام نیست و این خطای استراتژیکی است که بگوییم قرار است فیلم کوتاه را مردم ببینند. این هدف ممکن است ما را از راه به در کند. همان طور که فیلم کوتاه مقدمه ای برای رسیدن به فیلم بلند نیست و به تنهایی غایت است و در بعضی کشورها بسیاری تا سنین پیری در همین شاخه می مانند، این تفکر نیز اشتباه است که فکر کنیم فیلم کوتاه به تنهایی غایت و قرار است برای توده های مردم ساخته شود. مهمترین موضوع برای فیلم کوتاه این است که باید بتوانیم اقشار جامعه را با آن درگیر کرده و دغدغه آن ها را بیان کنیم. ممکن است ۸۰ میلیون نفر با یک دغدغه زیست محیطی درگیر نشوند، اما برای عده بسیاری که به مقوله محیط زیست فکر می کنند، فیلم کوتاه بستر مناسبی است.
 هنوز به پاسخ سوالی که درباره ایجاد فضای تفاهم برای کپی رایت آثار فیلمسازان نرسیدم.
– حقوق اثری که در فضای مجازی منتشر شود، متعلق به تهیه کننده است. ما در انجمن سینمای جوان انتظار نداریم که منافع مادی عایدمان شود. اگر حقوقی به صورت مشارکتی بین ما و تهیه کننده بخش خصوصی باشد، ما حتما به بخش خصوصی کمک می کنیم.
 جشنواره فیلم کوتاه همیشه فراهم کننده یک بستر است، اما چه کمکی به اکران فیلم کوتاه می کند؟… چطور امکان فراهم کردن زمینه ای برای فیلم کوتاه مانند فیلم مستند در کشورمان می توانیم فراهم کنیم؟
– اساسا قرار نیست فیلم کوتاه مانند فیلم بلند اکران عمومی داشته باشد. فیلم کوتاه مخاطب خاص و گروه های اجتماعی خاص را هدف قرار می دهد و تأثیرگذاری آن بر اقشار گوناگون جامعه است. هدف فیلم کوتاه این نیست که در سراسر کشور اکران عمومی داشته باشیم. فیلم کوتاه در بسیاری از کشورهای جهان به عنوان پیش نیاز فیلم بلند معرفی می شود؛ به این معنا که وقتی وارد سالن می شوید، قبل از پخش فیلم اصلی برای شما یک فیلم کوتاه پخش می کنند. امکان آزمودن و فراهم کردن اکران برای فیلم کوتاه در کشورمان وجود دارد، اما رویکردهای اصلی ما برای فیلم کوتاه آگاهی دادن به مخاطب خاص است و به همین دلیل به اکران عمومی مانند فیلم بلند فکر نمی کنیم. تجربه های اکران فیلم کوتاه در گروه هنروتجربه برای ما ارزشمند است، اما آن ها نیز به دلیل نظام پخش ویژه ای که دارند، به مخاطب خاص فکر می کنند.
ظاهرا سیمرغ فیلم کوتاه به جشنواره سی ششم فجر بازگشته است. آیا این فیلم های حداکثر ۱۵ دقیقه ای نمایش هم دارند؟
– با آقای داروغه زاده، قبل از اینکه دوستان انجمن صنفی فیلم کوتاه جلسه بگذارند، جلسه گذاشتم و مفصل درباره اهمیت ماندن سیمرغ و دغدغه های نسل جوان صحبت کردم و از درایت آقایان داروغه زاده و مسعود امینی تیرانی سپاسگزارم و این چیزی بود که ما وعده آن را داده بودیم. ما قبلا در این رابطه صحبت کردیم و نتیجه دقیق آن را شورای سیاستگذاری و دبیر جشنواره مشخص می کند‌. بهتر است اطلاعات دقیق تر در خصوص نظام اجرایی که چند پخش کننده هستند و نمایش ها به چه صورت است را از دبیرخانه فجر دریافت کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *