آسیب شناسی اکران فیلم ها در ماه رمضان در گفت و گوی بانی فیلم با دو منتقد

سریالها و تعطیلات، نفس سینما را بریدند

بانی فیلم – گروه سینمای ایران: اکران ماه رمضان از امروز با آغاز نمایش سه فیلم جدید،پرونده خود را بسته خواهد دید.اکرانی که برخلاف سالهای گذشته پررونق نبود.فیلمها اغلب نتوانستند چنان شوری میان سینماروها ایجاد کنند که دل از خانه و خواب بزنند و یا شب بیداری شان را در سینماها سپری کنند.حتی رجوع به آمار فروش «خجالت نکش» نیز با وجود استقبال خوب و گرم تماشاگران،همچنان در مقایسه با سالهای گذشته مایه دلگرمی نیست. «مصادره» هم با وجود استارت خوب در نوروز و تقارن با ماه رمضان،گرفتار افت فروش شد.
برخی تقصیر این اتفاق را متوجه تلویزیون با سریالهای مناسبتی اش و عدم اطلاع رسانی صحیح درباره اکران افطار تا سحر می دانند.برخی دیگر هم اصولا معتقدند به دلیل کیفیت نازل فیلمها عجیب هم نبود که ماه رمضان امسال اوضاع گیشه مایوس کننده بود.
بانی فیلم در گفت و گو با دو منتقد به این مسئله می پردازد.
***
احمد طالبی نژاد:
ماهواره رقیب جدی برای سینمای ایران است

احمد طالبی نژاد اعتقاد دارد: اساساً سازکار اکران فیلم در ایران مشکلات اساسی دارد و از نظرش این چرخه معیوب اکران چه در ماه رمضان یا باکسی دیگر مشکل زاست.
این منتقد سینمایی درباره ناعادلانه بودن در جریان اکران فیلم ها، به بانی فیلم گفت: ماه رمضان در گذشته های دور قبل از انقلاب در سینمای ایران ماه مُرده ای بوده است. یعنی فیلم های نفروش به لحاظ فیلم های بی مخاطب و حتی فیلم های خارجی کم مخاطب را در این ماه روی پرده اکران می کردند. در آن موقع مردم در روز زیاد به سینما نمی رفتند، چون مردم اعتقاداتی داشتند و هیچ وقت فیلم های خوب در ماه رمضان اکران نمی شد. بعد از انقلاب این قضیه برعکس شد. در واقع ماه رمضان یا ایام تعطیل مذهبی تبدیل شد به زمانی برای اکران فیلم های هنری؛ یعنی فیلم های ارزشمندی که مخاطب عام نداشتند و این مربوط به قبل از پیدایش گروه هنر و تجربه است. بعدها که تلویزیون این رسم را در دستور کار گذاشت تا برای ماه رمضان سریال ویژه طنزآلود بسازد، صنعت سینما هم یک مقدار تحت تأثیر قرار گرفت و در نتیجه در نوعی رقابت پنهان فیلم های پرمخاطب را در این ماه روی پرده گذاشتند. اینکه امسال یا سال گذشته در این زمینه عدالت رعایت نشده، برمی گردد به سازکار اکران در سینمای ایران که چند نفر آدم در آن خیلی نفوذ دارند و فعال اند و بقیه منفعل هستند. به نظرم اساساً سازکار اکران فیلم در ایران مشکلات اساسی دارد. در واقع این حوزه تبدیل شده به محل مناقشه عده ای که به نفع خودشان و همگروهی هایشان و همفکرانشان فیلم ها را در موقعیت های مناسب اکران می کنند.
طالبی نژاد درباره تأثیر برنامه های تلویزیون بر کاهش مخاطبان سینما در ماه رمضان افزود: فکر نمی کنم تأثیر داشته باشد. البته خودم زیاد تلویزیون تماشا نمی کنم،ولی درباره عامه به نظرم این مسئله بی تأثیر نیست. به هر حال آنهایی که روزه می گیرند، در تمام روز کار دارند و شب در خانه افطار می کنند. بعد هم بیشتر ترجیح می دهند سریالی نگاه می کنند و به سینما نمی روند، اما جوانها اغلب شب ها تا دیروقت به سینما می روند. طبعاً سریال های مناسبتی بی تأثیر نبوده نه فقط سریال ها بلکه ماهواره یعنی سریال، فیلم و برنامه های سرگرم کننده ماهواره،رقیب های جدی برای سینمای ایران هستند. البته نه فقط در ایام ماه رمضان بلکه در طول سال این اتفاق می افتد.
***
حسین سلطان محمدی:
سریالها در عدم اقبال اکران ماه رمضان کمترین تأثیر را داشتند

حسین سلطان محمدی عدم اقبال به سریالها را دلیلی می داند بر اینکه تلویزیون را در اکران نسبتا خلوت فیلم های ماه رمضان امسال مقصر ندانیم! او معتقد است در این زمینه باید پک سینما و انتخاب فیلم ها قوی تر باشد.
وی در این خصوص، به بانی فیلم گفت: سال هاست در بحث اکران واژه هایی داریم مثل کف فروش، قرارداد. در بخش قرارداد، تهیه کننده با صاحب سالن یا اصطلاحاً گروههای سینمایی درگیر می شود. دستمان آمده هر برداشتی در ابتدا هر برداشتی صاحب سالن و سپس توزیع کننده نسبت به فیلمها داشته اند، سرنوشت آن فیلم را مشخص کرده.حالا یا خوب اکران شده و یا نگرفته و سالها مانده تا در نهایت با تمهید هنر و تجربه در این دو- سه سال اخیر از مرحله بی نمایشی عبور کند.
او ادامه داد: در کف فروش هم تکلیف نداریم و همیشه معترضانی در فروش فیلم ها وجود دارند. در نهایت می رسیم به اینکه فیلمی سرگروهش را از دست داده است، اما در گروه آزاد اکرانش ادامه دارد. معترضان به این دقت کنند که طی این یکی- دو سال اخیر با این سانس های چرخشی پیش آمده لزوماً کسی صد در صد همه سالن و سانس ها را ندارد. طبیعی است در سانس های چرخشی هم به اینها سانس های خوب می رسد. این تجربه ای است که این چند سال گذشته دیده ایم. طبیعی است عناصر پخش کننده وقتی نام پخش کننده قدرتمندی مثل فیلمیران وسط بیاید، طبیعی است که درست یا غلط این انگاره را مطرح می کنند که اعمال نفوذ می شود. فیلم «به وقت شام» را به این پخش کننده می دهند یا یک فیلم شاد و مفرح هم باز به این پخش کننده تعلق می گیرد. ممکن است از دو ژانر مختلف این فیلم ها تعجب کنید. صاحب فیلم برداشتش این است قدرت پیش برندگی فیلمیران بالاست. بنابراین می تواند در زمان بهتر مثلاً در نوروز حداکثر سالن مثلاً ۱۰۰ سالن یا ۴۰ سالن و حداکثر سانس حتی از سانس چرخشی هم کمتر آسیب ببیند. وقتی این باور چند سال جا افتاده است، می توانیم متصور باشیم کسانی که در این مسیر قرار نمی گیرند، کسانی که در برداشت توزیع کننده شان امثال سرتیپی نیست، اینها در رقابت و یا در مذاکره با گروههای سینمایی یا صاحبان سالن ها با شکست مواجه شوند. به این تدابیر می رسیم که این روزها همکاران رسانه ای اعلام کرده اند بالای ۶۰ میلیارد فروش بهار سینما را تا امروز داشته ایم. وقتی چنین حالتی وجود دارد، هر کاری بکنیم بالاخره گلایه وجود دارد و نمی شود اعتراض ها را صفر دانست. طبیعی است که شاکی باشند. عده ای معتقدند فیلم هایشان فیلم هایشان عناصر و فاکتورهایی برای فروش بالا دارد مثل؛ رضا عطاران، جواد عزتی، حمید فرخ نژاد و… یا قدرت ایجاد هیاهوی سیاسی مثل فیلم های «به وقت شام» و «لاتاری» دارد و یا احیاناً یک مقدار استثنا مثل فیلم «فیلشاه» رخ می دهد. به غیر از این چند تا فیلم گنده بقیه فیلم ها فروش چندانی نکردند. فیلم «تگزاس» هم اکران شد و مفرح بود، البته «مصادره» یک مقدار رگه های سیاسی به آن متنسب می شد. به همین حالت نگاه کنید، فیلم های آنچنانی که هیاهویی داشته باشند در اکران موفق تر عمل می کنند.
سلطان محمدی گفت: به هر حال در هر دوره ای اعتراض وجود دارد.یادم هست زمانی در سالن وزارت ارشاد، معاونت سینمایی یک هفته بعد از جشنواره فجر جلسه می گذاشت و در آن جدول تعریف می شد تا اکران دقیقی رقم بخورد. با این حال آن موقع هم معترض وجود داشت. الان هم معترض وجود دارد. طی سال های اخیر مدیریت چرخه اکران تا حد زیادی به دست صاحب سینما و بعد توزیع کننده افتاد. جالب است تعداد قابل توجهی از تهیه کنندگان هم در سال های اخیر صاحب سالن شدند، مثل حسین فرح بخش (سینما عصر جدید)، بابائیان (سینما صحرا)، سرتیپی (پردیس کورش) و… . خارج از اینها را نگاه کنید توزیع کننده صاحب سالن شده و معمولاً سالنش سرگروه است و با قدرت کار اکران فیلمش را پیش می برد. دوستان هدایت فیلم سینما پارس را دارند و یا حوزه هنری که به عنوان یک مجموعه سالن پتانسیل هایی دارد که برای خودش اعمال قدرت می کند. حتی سازمان هنری فرهنگی شهرداری و به طور عام شهرداری با توجه به اینکه زیرمجموعه تصویرشهر است، دارای یک قدرت است چون سینماهایشان پیشرفته و مدرن هستند و جزو سینماهایی محسوب می شوند که آمار فروششان بالاست. بنابراین طبیعی است وقتی که نگاه می کنیم ابزار یا عنان یا مهار اکران را در اختیار صاحب سالن می بینیم. بعضاً هم تهیه کننده و پخش کننده دو وجهی شده اند و صاحب سالن هستند. طبیعی است این وسط تهیه کننده که از چنین اکرانی بی بهره و یک مقدار فیلمش از فضای عامیانه دورتر است یا مثلاً از نظر محتوایی اندیشه ای را سخت تر طرح می کند، یا باید امیدش به هنر و تجربه باشد یا در این برزخ بماند و اعتراض کند. اعتراضی که خیلی هم اثر نمی کند و کمتر جواب مثبت می گیر. بیشتر کلامی رسانه ای می شود که خیلی مستدل باشد. آن موقع ناظر عالی وسط می آید اما شکل عام این است که همین صاحبان سالن و پخش کننده ها می بُرند و می دوزند.متاسفانه چند کارتل هم در این میان یا به اسم سرگروه یا به اسم توزیع کننده شکل می گیرند.
سلطان محمدی درباره تأثیر برنامه های تلویزیون بر کاهش مخاطبان سینما در ماه رمضان نیز افزود: به نظرم هیچ تأثیری ندارد،هر چند این موضوع البته پر بحث بود. نمی گویم سریال «سر دلبران» بحث برانگیز نبوده، نمی گویم «رهایم نکن» به کارگردانی عسگرپور تماشاگر جذب نکرده و یا نمی گویم «بچه مهندس» بین این دو سریال در نوسان بوده است، اما در ماه رمضان چند سال است که اکران «افطار تا سحر» داریم. سریال ها نهایتا ساعت ۱۱ شب تمام می شوند، ولی از ساعت ۱۱ شب تا ۴ صبح تماشاگران کجا هستند؟! در ۵ ساعت اکران چرا تماشاگران به سینما نرفته اند؟! می گویند تلویزیون مقصر بود! باشد،اما تلویزیون که هر سال اکران ها را تبلیغ نمی کند. سال های قبل فیلم ها با قدرت جلو می رفتند، چون برنامه ریزی اکران درست بود. قبلا یا ترکیب فیلم ها را درست می چیدند، یا فیلم های خاطره انگیز می آوردند و یا فیلم های خیلی معروف شب در ماه رمضان اکران های ویژه داشتند. یک بسته پر صدا برای ماه رمضان آماده می کنیم و رسانه فضای مجازی را هم به طور رایگان در اختیار داریم که الان قدرت فضای مجازی کمتر از تلویزیون نیست. با همه اینها تنظیم و برنامه ریزی غلط است و نتیجه بخش نمی شود.
او افزود: وقتی فاصله ماه رمضان تا نوروز را کم می بینیم، عین خیال مان نیست و تصور می کنیم اکران نوروز باید تا دو- سه ماه ادامه داشته باشد، طبیعی است که پک ماه رمضان به هم می ریزد. سریال ساعت ۱۱ شب کنار کشیده، بقیه اش کجاست؟! تلویزیون هم ساعت ۱۱ شب برنامه خاصی ندارد. حتی برنامه ورزشی پربیننده هم نداشتیم مثل جام جهانی که بخواهیم پشت این بهانه پنهان شویم. یکی از دوستان روزنامه نگار در روزنامه ای نوشته بود: «اکران فوتبال با بلیت ۲۰ هزار تومانی» خب چرا که نه؟! مجانی می خواهید،پس در خانه تماشا کنید. سالن می خواهید، صاحب سالن دارد هزینه می کند. هزینه کرده سالن را باز کرده اکران فیلم ندارد، برق، دستگاه و تشکیلاتش را فعال نگه داشته تا فوتبال را روی پرده بزرگ نگاه کنید. چرا باید به این قضیه اعتراض شود؟! باید پولش به اندازه یک بلیت داده شود. طعنه ندارد، اینکه نمی شود همه چیز را رایگان بخواهیم. در چنین مسیری اکران فیلم ها در ماه رمضان به سریال هیچ ارتباطی نداشته است. تماشاگر سریال، تماشاگر تعریف شده ای است. تماشاگر بعد از افطار و مهمانی است. کسی که در آن ساعت مهمانی یا آخر مهمانی یا در آن ساعت به خانه می رسد، حتی اگر روزه هم نباشد ساعتش ساعت سینما رفتن نیست. اگر سینما را انتخاب کرده به این مفهوم نیست که سریال قدرتمند نبوده، چون در ساعت دیگری تکرار آن را می بیند. به نظرم خواستند اکران نوروز را به هم نریزند که در دو- سه ماه طول بدهند. آن عزیزانی که فیلم های اکران نوروز را تا همین الان نگه داشته اند و صرفا در کنارش دو- سه فیلم اکران شد، این دوستان باید پاسخ بدهند که چرا همت نکردند یک پک قوی را در ماه رمضان اکران کنند تا تماشاگران به سینما بیایند؟!

اشتراک گذاری در:

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Solve : *
19 + 26 =