گفت وگو با جواد دارایی، کارگردان فیلم کوتاه تحسین شده «حد»:

فستیوال‏ های بزرگ می‏ گویند ما عاشق سینمای ایران هستیم

بانی فیلم – گروه سینمای ایران- بهاره گل پرور: جواد دارایی یکی از فیلمسازان جوانی است که از سال ۹۴ فیلمسازی کوتاه را آغاز کرد و با همان فیلم اول توانست ۱۵ موفقیت جهانی کسب کند.
حال دومین فیلم او که «حد» نام دارد، این فیلم که اردیبهشت ۹۶ ساخته شده است، به مسایل و مشکلات معلولان می پردازد و این کارگردان با بهره‌گیری از تصاویر جدید و شکستن کلیشه‌ها در فیلمسازی به زندگی معلولان، مشکلات آنان و قضاوت‌های زودهنگام جامعه در قبال این قشر پرداخته است. «حد» به تهیه کنندگی آرزو بلالی دهکردی(گوینده رادیو) فیلم کوتاهی هشت دقیقه‌ای است که در اسلام‌آباد کرج فیلمبرداری شده و بیشتر عوامل تولید آن از کارکنان صدا و سیمای مرکز البرز هستند. این فیلم به تازگی به عنوان بهترین فیلم کوتاه خارجی هالیوود هیلز نیز شناخته شد و اخیرا در جشنواره «بلیدینگام» موفق به کسب جایزه بهترین فیلمبرداری شد.
دارایی در حال حاضر تصویربردار شبکه البرز و سلامت است و به گفته خودش تا دین خود را به فیلم کوتاه ادا نکند ساختن فیلم کوتاه را ادامه خواهد داد.

کمی در مورد فیلم کوتاه «حد» توضیح دهید. چه دغدغه ای را دنبال می کردید و چطور شد سراغ چنین سوژه ای رفتید؟
-من ایده ساخت این فیلم را از خود یک معلول گرفتم. خانه ما در شاهین ویلای کرج بود که روزی معلولی که حتی قدرت تکلم هم نداشت، از من کمک خواست. آن معلول در یک زیرزمین تاریک و مخوف زندگی می کرد و من همین طور که با آن معلول پله ها را پایین می رفتم، سکوت و فضای حاکم در آن خانه جرقه ساخت این فیلم را در ذهن من ایجاد کرد. وقتی از آنجا برگشتم به این ایده فکر کردم و آن را پرورش دادم و تبدیل به فیلمنامه ای کردم که در خود کرج می گذشت.
تاکنون چه جوایزی دریافت کرده اید؟
– «حد» یک فیلم کوتاه هشت دقیقه ای است که تاکنون موفق به کسب پنج جایزه بین المللی شده؛ جایزه بهترین فیلم خارجی از جشنواره «هالیوود هیلز» آمریکا، بهترین فیلم جشنواره «تریان» کارولینای شمالی، جایزه بهترین فیلم هجدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم «مون دنس» آمریکا، جایزه بهترین موسقی متن از جشنواره کانادا و جایزه بهترین فیلمبرداری از جشنواره «بلیدینگام» واشنگتن. همچنین چندین اکران در جشنواره های مختلف کشورهای جهان داشته است. در ایران تنها توانستم به جشنواره «پرواز» -که مربوط به معلولان است- ارائه دهم که در بخش آزاد و داستانی شرکت کرده است. البته به دلیل اینکه فیلمم بیست و پنج فریم نبود، نتوانستم در جشنواره فیلم کوتاه تهران حضور داشته باشم. در حال حاضر فیلمم را به جشنواره اروند در آبادان فرستاده ام.
شما جدا از کارگردان، نویسنده، فیلمبردار و تدوینگر فیلم خودتان هم بودید.
– فکر می کنم بچه های فیلم کوتاه چشم انتظار این هستند که چه کسی برای ساخت فیلم بودجه اختصاص می دهد و فرصتی در اختیارشان می گذارد که بتوانند فیلمی بسازند. ولی من سعی می کنم با کمترین بودجه بخش های مختلف کارم را بر عهده بگیرم تا بتوانم به راحتی فیلمم را تولید کنم.
به نظر شما حضور فیلم های ایرانی در جشنواره های معتبر خارجی چه نقشی در جهانی شدن سینمای ایران دارد؟
-ما تاکنون سینماگران بزرگی داشتیم و اکنون هر فستیوالی که شرکت می کنیم، در جواب ایمیل ما می گویند که ما عاشق سینمای ایران هستیم. سینماگران جوان نیز در هر صورت برگرفته و متأثر از این سینماگران قدیمی هستند و باید طوری کار کنیم که آبروی فیلمسازان قدیمی را هم حفظ کنیم. باید بتوانیم در حد فیلم کوتاه هم خودمان را به رتبه سینماگران قدیمی مان برسانیم. به نظرم سینمای ایران هم می تواند با همین بودجه و تجهیزات کم و محدودیت ها همانند بسیاری از کشورهای دیگر تبدیل به صنعت شود. در حال حاضر سینمای ما یک صنعت به حساب نمی آید.
تاکنون چه بازخوردهای داخلی و خارجی دریافت کردید؟ آیا راضی کننده بوده است یا خیر؟
-دیدگاه من این است که فیلم را برای داوران نمی سازم، چرا که دوست دارم فیلمم- که همانند بچه من است- دیده شود. دوست دارم تماشاگر از تماشای فیلم راضی باشد. مثلا فیلم اولم در یکی از جشنواره ها جایزه بهترین فیلم از نگاه تماشاگران را دریافت کرد، آن جشنواره به صورت آنلاین اطلاعات را به من ایمیل می کرد و متوجه شدم در ۱۶۸ کشور ۳۸ هزار نفر به این فیلم رأی داده بودند. این موضوع برای من بسیار راضی کننده بود. شاید اگر اسکار می گرفتم، آنقدر خوشحال نمی شدم! چون فهمیدم که یک جمعیت از این فیلم راضی هستند. یکی دیگر از نکاتی که برای من بسیار اهمیت دارد، مسئله زمان است. دوست ندارم که زمان کسی هدر برود. به این دلیل سعی می کنم تا وقتی خودم از آن فیلمنامه راضی نشده ام آن را نسازم. یعنی باید طوری باشد که مخاطب از هر طریقی که فیلم مرا می بیند- سینما، تلویزیون، موبایل- راضی باشد.
فکر می کنید در آینده روند ساخت فیلم کوتاه را ادامه دهید یا سراغ فیلم بلند هم خواهید رفت؟
-احساس می کنم باید دینی که به سینمای کوتاه دارم را ادا کنم و بعد سراغ سینمای بلند بروم. از این بابت هیچ عجله ای ندارم. هر چند می دانم که بسیاری از فیلمسازان در سینمای کوتاه مانده اند و سنشان بالا رفته ولی به کارشان ادامه داده اند. البته من هنوز سن و سالی ندارم. با این حال سعی می کنم تایم فیلم های بعدی ام را بیشتر کنم.
 عنوان کردن یک موضوع در چند دقیقه کار دشواری به نظر می رسد. فکر می کنید اثرتان چه ویژگی خاصی داشت که مورد توجه قرار گرفت؟
-فیلم من در مورد قضاوت زود هنگام است. این فیلم نکته ای دارد که شاید مخاطب در ثانیه های آخر متوجه شود که قضیه از چه قرار است. معلول را در فیلم به گونه ای نشان داده ام که گویا آدم جنایت کاری است و هر بلایی سرش می آید مخاطب خوشحال می شود، ولی در پایان فیلم متوجه می شویم داستان از چه قرار است. متوجه می شویم آن فرد واقعا معلول بوده و مادرش جایی گیر افتاده بود. مخاطب در انتهای فیلم از خود شرم می کند که آنقدر زود قضاوت کرده است. این موضوع نقطه مثبت فیلم است.
اوضاع فعلی فیلم کوتاه ایران را با توجه به شرایط کنونی چطور ارزیابی می کنید؟
– به نظر من تولید سینمای کوتاه ایران حتی از میزان تولیدات در سطح جهان هم برتر است. معمولا یک جشنواره بین المللی که برگزار می شود، چهار یا پنج هزار نفر شرکت کننده دارد که بیش از نصف شرکت کنندگان ایرانی هستند. این هم به خاطر این آن است که در ایران هم هر ترم بیش از ۶۰۰ نفر دانشجوی سینما فارغ التحصیل می شوند. بیشتر دوستان و همکلاسی هایم که شاگرد اول های این رشته بودند، هنوز نتوانستند فیلم بسازند، چون خودشان را متکی به کارهای تئوری و.. کردند و منتظر بودند که تهیه کننده یک بیگ پروداکشن به آنها پیشنهاد بدهد. با این حال من سینمای کوتاه ایران را بسیار موفق می دانم و فکر می کنم در این چند سال بسیار پیشرفت کرده است. به نظرم در چند سال آینده سینمای کوتاه ایران جایگاه خاصی خواهد داشت، به طوری که وقتی می بینند در پلت فرم یک جشنواره فیلمی ایرانی وجود دارد قطعا ترسی در وجود شرکت کنندگان کشورهای دیگر خواهد افتاد.
از سال گذشته فیلم کوتاه بعد از چندین سال به فراخوان جشنواره فیلم فجر بازگشته است. در این خصوص چه نظری دارید؟آیا فکر می کنید اصولا فیلم کوتاه در این جشنواره جایگاهی دارد یا خیر؟
-جشنواره فیلم فجر یکی از مهم ترین جشنواره های ایران است. وقتی فیلمی تندیسی از این جشنواره می گیرد همه می گویند آن فیلم سیمرغ این جشنواره را گرفته است. وقتی قرار باشد سیمرغی هم به فیلم کوتاه تعلق بگیرد، قطعا بچه های فیلم کوتاه برای آن تلاش بیشتری خواهند کرد. کسی که در این ایران سیمرغ می گیرد، بدون شک حرفی برای گفتن داشته است. هر چند گاهی داوران سلیقه ای عمل می کنند، ولی همین که یک فیلمساز سینمای کوتاه بتواند چنین جایزه ای دریافت کند، حتما آینده درخشانی در انتظار اوست. سیمرغ فیلم کوتاه باید در جشنواره فیلم فجر بماند. حتی بهتر است فیلم های بیش از ۱۵ دقیقه را هم در جشنواره شرکت دهند تا در حق برخی از فیلمسازان دیگر که اثرشان بیش از ۱۵ دقیقه است اجحاف نشود.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *