اميرعلي دانايي در گفت و گو با باني فيلم:

می گویند دانایی فقط باید نقش‏های خوش تیپ را بازی کند!

گروه سینمای ایران- نسرین بختیاری: امیرعلی دانایی جزو بازیگرانی است که اکثر مخاطبان او را با سریال «کلاه پهلوی» می شناسند. او با کارگردانان سرشناسی مانند داریوش مهرجویی، بهروز افخمی و سیروس الوند همکاری کرده است و به گفته خودش در سریال «کلاه پهلوی» هم با بزرگانی مانند زنده یاد داوود رشیدی، رضا کیانیان و… همکاری داشته. مسئله ای که باعث شده تا کمتر برای همکاری با کارگردانان دیگر اضطراب داشته باشد. دانایی فیلم «انزوا» به کارگردانی مرتضی علی عباس میرزایی را روی پرده دارد و در نقش پرویز با شکل و شمایل متفاوتی ظاهر شده که در پی مرخصی چند روزه از زندان با مشکلاتی برای نگهداری فرزندانش رو به رو می شود. این دومین همکاری دانایی با یک کارگردان فیلم اولی است و پیش از این او در فیلم «آپاندیس» به کارگردانی حسین نمازی همکاری کرده. همبازی شدن با مرتضی علی عباس میرزایی باعث شد تا دانایی برای بازی در فیلم «انزوا» با قصه تک خطی که عباس میرزایی برای او تعریف کرده است، شکل بگیرد. او در خصوص این همکاری به بانی فیلم گفت که با توجه به علاقه ای که نسبت به ایفای نقش های متفاوت داشته، خیلی نسبت به این داستان تک خطی علاقه مند شده است و پس از آن ارتباط بیشتری شکل گرفت و اتفاق افتاد که این نقش را به عهده بگیرد. او معتقد است که بعد از کار کردن با کارگردانان قدیمی و بزرگ، وقت آن رسیده بود که با کارگردانان جوان و کار اولی همکاری کند. گفت و گوی بانی فیلم را با امیرعلی دانایی در ادامه از نظر می گذرانید:

 در بازیگری معمولا بازیگران چند روش را برای رسیدن به نقش به کار می برند؛ یا بر اساس حس درونی و داشته های خود پیش می روند یا اطراف خود جست و جو و تحقیق می کنند و به صحبت های افرادی از این طیف گوش می دهند؛ یا اینکه بر اساس فیلمنامه و هدایت کارگردان به این نقش می رسند. شما چه روشی را برای رسیدن به نقش خود به کار بردید؟
– همیشه مدلی برای خودم دارم و سعی ام این است شخصیتی که بازی می کنم را زندگی کنم؛ یعنی شخصیت را برای خودم کنم و به طور کامل خودم را در آن نقش ببینم. من فیلمنامه «انزوا» را خیلی زیاد -حدود ۳۳ بار- خواندم و این کار را به توصیه یکی از بازیگران بزرگ قدیمی انجام می دهم. زیاد خواندن فیلمنامه کمک می کند ابعاد درونی یک شخصیت برای ما مشخص و آشکار شود. البته فیلمنامه فیلم های قبلی که بازی کردم را هم زیاد خواندم، اما سعی کردم این نقش را مال خود کنم. در زمان فیلمبرداری اگر از من می پرسیدید که فلان صحنه یا پلان را چطور بازی کردی، پاسخم این بود نمی دانم چطور بازی کردم، چون با شخصیت پرویز زندگی کردم. به حدی آن شخصیت درونم رسوب کرده بود که حتی حدود سه ماه درگیر آن بودم. به جز این، تمام ما یا لحظاتی را در زندگی تجربه کردیم یا زندگی دیگران را دیده ایم و این ها به طور ناخودآگاه به ما کمک می کند. این شکلی بود که برای «انزوا» به کار بردم. البته در فیلم های قبلی ام، شرایط همین طور بود و سعی کردم شخصیت را زندگی و برای خود کنم.
 یعنی جست و جو یا پرس و جویی از کسانی که ممکن است این شرایط را از سرگذرانده باشند، نداشتید؟
– ممکن است شرایط دو بچه ای که مادرشان را از دست داده باشند، در اطرافمان دیده باشیم. آن تجربه و حالت هایی که در آدم های مختلف دیدیم، به ما کمک می کند، اما به طور مستقیم سوال نکردم.
 چقدر آقای عباس میرزایی برای رسیدن به این نقش به شما کمک کردند؟
– به دلیل همکاری قبلی و پیش از شروع فیلمبرداری معاشرت تنگاتنگی داشتیم و مدل رفتاری یکدیگر را حفظ بودیم. به این دلیل که پیش از فیلمبرداری زمانی را با من گذراند، به زوایای نگاهم و مدلی که باید بازی می کردم، پی برده بود و در بازنویسی ها به شخصیت، نگاه و ایستادنم توجه داشت و پلان ها با توجه به شخصیتم طراحی شده بود.
 بعضی از منتقدان این نقد را وارد می کنند که ممکن است فیزیک و چهره شما به نقش «پرویز» در انزوا نزدیک نباشد؛ یعنی نوعی معصومیت در چهره شما دیده می شود که شاید طغیان در آن نگنجد. شما چطور به این معصومیت غلبه کردید؟
– نوع دیگری از نقد را شنیدم و این بود که گفته اند امیرعلی دانایی باید نقش انسان های خوش تیپ و اتوکشیده در سینما بازی کند. بله، شاید اگر کسی این فیلمنامه را بخواند و ده گزینه برای بازیگر نقش اول داشته باشد، من یازدهمین نفر باشم، ولی همیشه نگاهم در بازیگری این بوده است که بازیگر باید نقش های متفاوت بازی کند و خودش را تکرار نکند. در تمام فیلم هایی که بازی کردم این طور بوده و هیچکدام از نقش هایم شبیه هم نبوده است. به توانایی ام اعتقاد داشتم و اینکه می توانم این کار را انجام دهم. اتفاقا همین نگاهی که بعضی از منتقدان داشتند را می خواستم اصلاح کنم و نشان دهم که اشتباه می کنند. مرحوم فردین نقش آدم فقیر و پولدار را بازی کرده است و به همین دلیل بازیگر باید بتواند در مدل های مختلف خود را قرار دهد و این یعنی؛ بازیگری!
اگر بخواهم خودم را تکرار کنم، به هدفم نمی رسم. ساده ترین کار هنگام ورود به سینما این بود که فیلم های اجتماعی سطحی با یک تیپ اتوکشیده بازی کنم، اما دنبال این تغییر دیدگاه بودم و برایم یک چالش بزرگ بود. به این دلیل که می شنیدم امیرعلی دانایی فقط باید نقش آدم های خوش تیپ را بازی کند، خواستم ثابت کنم بازیگر باید بتواند نقش های متفاوت بازی کند. برای بازی در نقش پرویز گریم، لباس و مجموعه عوامل به من کمک کرد تا از عهده آن بر بیایم.
 با توجه به دیدگاه هایی که در خصوص شما و بازیتان از قبل شکل گرفته بود، هنگام بازی در قالب شخصیتی مثل پرویز که دنیای متفاوتی دارد، اضطراب نداشتید مخاطب شما را در این شکل و شمایل نپذیرد؟
– نه، واقعیت این است اصلا آدم مضطربی نیستم و در «کلاه پهلوی» هم این اضطراب و استرس را نداشتم. قبل از شروع بازی در اولین پلان «کلاه پهلوی» دوربین سینمایی ندیده بودم و اولین پلانم این بود که باید نصف صفحه دیالوگ انگلیسی می گفتم و با یک برداشت آن را بازی کردم. این خودستایی نیست، بلکه اضطراب ندارم و شاید خوب یا بد بازی کنم. شاید دلیل اضطراب نداشتنم این باشد که پیشینه فوتبالی دارم و رو به روی تماشاگر بازی کردم و این به من کمک می کند. جدا از این، معتقدم بازیگر باید خطرپذیر باشد و من برای بازی در فیلم «اشباح» آقای مهرجویی و «کلاه پهلوی» هم خطر کردم. در فیلم «اشباح» یک پسر مریض و بیمار بودم که به فیزیکم نزدیک نبود و برای آن هفت کیلو وزن کم کردم. همیشه دوست دارم خود را در معرض این خطرها قرار دهم و نهایت تلاشم را صرف کنم. این مهم است که بازیگر خطر کند و اگر خود را در قالبی که می دانیم پذیرفته شده، قرار دهیم، رشد و پیشرفت نداریم.
 «انزوا» فضاهای متعددی دارد و شما را در موقعیت های مختلفی قرار می دهد و یکجا باید مقابل فرزندتان لطیف باشید و یکجای دیگر خشن. چطور سعی کردید یکدستی بازیتان را حفظ کنید، چون ممکن است در ده موقعیت مختلف قرار بگیرید.
– پرویز خیلی شخصیت درونی دارد و معتقدم ۷۰ درصد بازی اش مربوط به چشم و ری اکشن های اوست و این خیلی سخت بود، اما جوابی جز این نمی توانم داشته باشم که واقعا نمی دانم چطور فلان پلان را و به چه دلیل بازی کردم. شاید دلیل اصلی این بود که به طور کامل، پرویز- فیلم «انزوا» با موقعیت های متفاوت آن شده بودم و این به دلیل زیاد خواندن فیلمنامه بود.
 با توجه به اینکه گفتید ۷۰ درصد این فیلم بر اساس بازی چشم است، چطور این عکس العمل را کنترل کردید و آیا فکر نمی کنید کلوزآپ های متعدد و زیاد روی چشم شما باعث از دست رفتن تأثیر بازی شما شود؟
– چگونگی کنترل حرکات چشم جزو مجموعه ای از درگیر شدنم با نقش و تجربه بازیگری است. اینکه چطور رو به روی لنزهای مختلف بازی کنیم، جزو تجربه های کار کردن برای کارگردانان مختلف است. حدود هشت سال در «کلاه پهلوی» و دیگر کارگردانان کار کردم، اما چگونگی چینش این حرکات کنار هم به سلیقه کارگردان و تدوین فیلم باز می گردد.
 فیلمنامه «انزوا» یک ریتم درونی متعادل دارد، اما کارگردان می خواهد که ریتم تندی به آن ببخشد. به نظر شما بعد از گرفتن راش ها و بازی ها کارگردان تصمیم گرفته است که این اتفاق بیفتد یا از اول همین تصمیم را داشت؟
– به نظرم از ابتدا او می خواست این کار را انجام بدهد و اگر فیلم های کوتاه آقای عباس میرزایی را دیده باشید، همین ریتم و روند را طی می کند.
 به عنوان نقش اول نگران این نبودید که با توجه به حضور دیگر بازیگران شاخص فیلم، بازی شما دیده نشود؟
– اصلا به این فکر نکردم. کار اولم در «کلاه پهلوی» به شیوه ای بود که به هر طرف نگاه می کردید، یک ابر ستاره از مرحوم داوود رشیدی، رضا کیانیان، مریلا زارعی تا امین حیایی محمدرضا شریفی نیا با من همبازی بود. من در این سیستم آموزش دیدم و شاید در فیلم ها و موقعیت های دیگر قرار می گرفتم، چنین تفکری داشتم، اما به دلیل اینکه در چنین بستری رشد کردم، این فکر را نداشتم.
 بعد از «کلاه پهلوی» کمتر در تلویزیون دیده شدید؛ آیا این به دلیل انتقاد بود یا دست تقدیر؟
– نه، واقعیت این است که این سریال خیلی طول کشید و دوست دارم اگر قرار است مجدد در تلویزیون حضور داشته باشم، در پروژه ای کار کنم که هم سطح «کلاه پهلوی» باشد و امسال خیلی پیشنهاد تلویزیونی داشتم، اما چیزی که دلم می خواست نبود.
 نقشی وجود دارد که دوست داشتید بازی کنید و فرصت آن به دست نیامد؟
– همچنان علاقه مندم نقش های متفاوت همراه با خطرپذیری کامل را بازی کنم و خودم را در مهلکه بیندازم. چه ارزشی دارد که به عنوان بازیگر هر روز سر کار باشم و یک کار تکراری انجام دهم و احساس نکنم که در حال خلق هستم. احساس در مهلکه بودن و خلق باعث رشد آدم می شود.
 وقتی فیلم را کنار مخاطبان دیدید، چه بازخوردی دریافت کردید؟
– واقعا از این فیلم بازخوردهای خوب و عجیب و غریب گرفتم. امیدوارم با توجه به زمان بد اکران، مخاطب خود را پیدا کند. برایم جالب است که هرکس فیلم را دیده، بالای ۹۰ درصد نظرش مثبت بوده است.

اشتراک گذاری در:

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *