گفت و گو با حسین قناعت

کودک و بزرگسال، راضی از سالن ‏های نمایش«قهرمانان کوچک» بیرون می‏آیند

بانی فیلم-گروه سینمای ایران-بهاره گل پرور: «قهرمانان کوچک» را می توان اولین فیلم کمدی- رزمی سینمای کودک در ایران برشمرد که در شرایطی که سینمای کودک و سرگرم کننده بازار گرمی ندارد مخاطب کودک را به سالن سینما می کشاند. این فیلم توانست پروانه زرین بهترین فیلم از نگاه داوران کودک سی امین جشنواره فیلم کودک و نوجوان را بدست آورد. فیلمی که بازیگران کودک آن قهرمانان تکواندو هستند. این فیلم در حمایت از تولید داخلی است و قصه بچه‌‌هایی را روایت می‌کند که پدران‌شان به خاطر واردات کالاهای قاچاق خارجی تا مرز بیکاری از کارخانه پیش می‌روند. کار به جایی می‌رسد که بچه‌‍‌ها برای دفاع از حق پدران‌شان با قاچاقچی‌ها مبارزه می‌کنند. به بهانه اکران فیلم «قهرمانان کوچک» با حسین قناعت، نویسنده و کارگردان این فیلم به گفت و گو نشستیم که از نظرتان می گذرد.

 

 اکران «قهرمانان کوچک» در این یک هفته که آغاز شده چطور بود؟پیش بینی تان از وضعیت فروش چیست؟
– البته تبلیغ این فیلم به تازگی در تلویزیون شروع شد. پیش از آغاز اکران چند روزی در تلویزیون شروع شده بود ولی به خاطر ایام عزاداری محرم متوقف شد و دوباره از روز یکشنبه آغاز شد. تا اینجای کار هم که خوشبختانه استقبال خوب بوده است. چند نمایش را هم که خودم در سالن ها حضور داشتم. مثلا یکی از سالن های سینما آزادی آنقدر پر بود و از فیلم استقبال شده بود که در راهرو هم صندلی گذاشته بودند و خود ما هم تا آخر فیلم به صورت ایستاده فیلم را دیدیم. ولی فکر می کنم «قهرمانان کوچک» از آن دسته فیلم هاست که مخاطبان بعد از تماشا، آن را به همدیگر پیشنهاد می کنند. در همین نمایش هایی که گفتم در سالن از پیرمرد تا کودکان همه راضی از سالن بیرون می آمدند و تا آخر سانس یک نفر هم از جایش بلند نشد و به تمام صحنه های کوچک طنزی که در فیلم داشتیم خندیدند و با انرژی فیلم را دنبال می کردند. حتی از دختربچه ای پرسیدم که آیا فیلم را دوست داشت یا خیر و پدر و مادر آن کودک گفتند ما بیشتر خوشمان آمد! سعی کردیم فیلم را برای خانواده بسازیم که وقتی همراه کودکان به سالن می آیند از فیلم خوششان بیاید. حتی اگر یک بزرگسال هم بدون کودک به سینما برود، مطمئنا راضی از سالن بیرون خواهد آمد.
 به گفته خودتان این اولین فیلم کمدی- رزمی ایرانی است و صحنه های رزمی هم واقعی بود. طراحی و اجرای چنین صحنه هایی چندان در سینمای ما پر سابقه و مرسوم نیست.
– بله. ما اصلا از اکشن کار و بدل استفاده نکردیم. البته دو نفر از کودکان فیلم «امیرکیان» و «ایمان» واقعا کمربند مشکی دارند و تکواندوکار هستند. خود آقای یوسف کرمی هم که قهرمان تکواندو هستند. درگیری هایی هم که در فیلم می بینید همه واقعی است. برای صحنه های رزمی از افترافکت و یا چیز دیگری استفاده نکردیم. فکر می کنم خوب درآمده باشد، چون برای بچه هایی که در سالن بودند هیجان ایجاد می کرد و با قهرمانان فیلم همذات پنداری می کردند. این فیلم خوشبختانه در جشنواره فیلم کودک امسال هم جایزه بهترین فیلم از نگاه داوران کودک را گرفت. من در حین نمایش برای داوران کودک در سالن حضور داشتم. جالب است بدانید هر پلان هیجان انگیزی که می رسید، داوران نوجوان دست می زدند و من هم در تاریکی ایستاده بودم. این استقبال را که از سوی نوجوانان حاضر در سالن دیدم، حدس زدم مورد استقبال قرار بگیرد. خوشبختانه همین اتفاق هم در حال حاضر در اکران عمومی افتاد و مردم هم راضی هستند.
 پیش از این حضور ورزشکاران در فیلم ها چندان موفقیت آمیز نبوده است. با این حال چقدر توانستید از آقای یوسف کرمی به عنوان ورزشکار در فیلم بازی بگیرید؟
– آقای یوسف کرمی در فیلم نقش خود یوسف کرمی را بازی کرد، نه اینکه به عنوان یک ورزشکار در فیلم نقش دیگری را بازی کند. او فرد باهوش، آرام و شریفی است و بسیار هم راحت سر صحنه بازی کرد. من هم از حضور او در فیلم بسیار راضی هستم و هیچ سختی با او نداشتیم. او هم دلش نمی خواست که به عنوان بازیگر در فیلم حضور داشته باشد. فقط به دلیل اینکه نقش خودش را بازی می کرد حاضر شد در فیلم حضور پیدا کند. ما هم بر اساس جایگاه و کاراکتر او فیلمنامه را تنظیم کردیم.
 از آن کودکانی که تکواندوکار نبودند چطور بازی گرفتید؟
– در ایام پیش تولید کمی تمرین برای بچه ها گذاشته بودیم و در فیلمبرداری هم سعی شد اگر قرار است درگیری ایجاد شود، از همان دو نفری که تکواندوکار بودند استفاده شود. با این حال تمرین کرده بودند و چون کودک هم هستند و بدنشان نرم است، خوشبختانه مشکلی در این خصوص نداشتیم.
 به طور کلی وضعیت اکران فیلم های کودک را چطور ارزیابی می کنید؟ آیا فکر می کنید در این وضعیت فیلم شما بتواند به اکران موفقی دست پیدا کند یا خیر؟
– فیلم های کودک همین که می توانند اکران شوند خودش باعث خوشحالی است. این فیلم در گروه سینمایی آزادی به اکران رسید. «دزد و پری» سرگروه نداشت و به لحاظ زمانی اگر در تابستان -که مدرسه ها تعطیل است- اکران می شد شاید وضعیتش بهتر از این بود. ولی باز از این وضعیت راضی هستم. تعداد سالن های ما کم نیست و امیدوارم با شروع تبلیغات فروش آن از این بهتر شود.
 پیشنهادتان برای احیای ژانر کودک چیست؟
– برای بچه ها باید رویاپردازی کنیم. من به عنوان کسی که فیلم می سازم سعی می کنم از فضای بیرون فاصله بگیرم. واقعیت این است که متاسفانه در جامعه ای زندگی می کنیم که تلخی و دروغ نهادینه شده است و اگر من بخواهم این موضوع را برای بچه هایی که در این جامعه زندگی می کنند تکذیب کنم سخت نیست، ولی برای شان جذاب نیست. وظیفه من به عنوان فیلمساز کودک این است که برای سرگرمی کودکان از قوه تخیل و رویاپردازی کمک بگیرم. این رویاپردازی را تا جایی که می توانم در عمده فیلم هایم دارم. در «قهرمانان کوچک» هم بچه ای را داریم که غیب می شود و غولی که از چراغ بیرون می آید و می تواند آرزوها را برآورده کند. این موارد کمی فیلم را برای بچه ها فانتزی و جذاب می کند. من این فضا را دوست دارم. البته شاید تمام قصه ها این مورد را نیاز نداشته باشند، ولی تا زمانی که جا و قصه ظرفیت این نگاه را داشته باشد، سعی می کنم این کار را بکنم چرا که برای بچه ها همیشه رویاپردازی جذاب بوده است.
 در این دوره که کودکان بیشتر سمت انیمیشن های سطح بالای هالیوودی می روند و آنها بیشتر برایشان جذاب است، فکر می کنید کودکان با چنین فیلم هایی چطور می توانند ارتباط برقرار کنند؟
– در این راه من تمام تلاشم را کردم، چرا که می دانم کودکان امروز بهترین انیمیشن های روز را در اختیار دارند و ظرف ۱۰ روز آن را با دوبله در بازار دریافت می کنند. به همین دلیل می گویم با بچه های امروز ارتباط برقرار کردن سخت است. اما تمام تلاشمان را می کنیم چیزهایی را در قصه بیاوریم که برای بچه ها جذاب باشد. نمونه آن صحنه های اکشن است.
 فکر می کنید چرا عنصر تخیل در فیلم های ما-برعکس فیلم های دهه ۶۰ – کمرنگ تر شده است؟
– این در واقع به نگاه و سلیقه فیلمساز برمی گردد. به دلیل اینکه در سال های اخیر فیلم های کودک بسیاری ساخته شده که نگاهشان شاید زیاد مناسب کودکان نبوده باشد، یا مناسب بزرگترها بوده و یا مناسب جشنواره ها بوده باشد. آنها طبیعتا سینما را به سمت رئالیسم می بردند و رئالیست تخیل را نمی پذیرد. به همین دلیل در این سال ها سینمای سرگرم کننده مهجور مانده است و توجه کمتری به فیلم های کودک و نوجوان که مخاطب را سرگرم می کند شده، به همین دلیل تخیل رفته رفته فراموش شده است. شاید به همین خاطر در این سال ها کمتر فیلم کودک داشته باشیم که اکران بگیرند و بتوانند با مخاطبین اصلی خود ارتباط برقرار کنند. به نظرم سلیقه ای است. چون من نگاهم اول راضی کردن مخاطب کودک و نوجوان است و اصراری بر شرکت در جشنواره ها ندارم، طبیعتا از تخیل به عنوان یکی از عنصرهایی که در سینمای کودک می تواند سرگرمی ایجاد کند استفاده می کنم. حتی کارهای خارجی را هم که می بینید، قضیه تخیل در آنها مشهود است و کارهای خوبی هم می سازند. از طرفی در این سال ها دیجیتال، نزدیک شدن به تخیل را راحت تر کرده است. کارهای افترافکت و… پیش از این در نگاتیو دشوارتر بود، ولی این روند اکنون کارهای ویدئویی بسیار ساده تر شده و من در «دزد و پری» آن را تجربه کردم. وقتی دیدم می توان پلانی گرفت که آدم در آن کوچک شود، سعی می کنم در قصه ای که می نویسم این را هم لحاظ کنم. این ها همه دست فیلمساز را برای تخیل باز می گذارد و چون خودم هم دوست دارم سعی می کنم در کارهایم از آن استفاده کنم.
 در ساخت این فیلم چقدر به نمونه های قدیمی ایرانی که صحنه های اکشن داشته اند توجه کردید و از تجربیات آنان استفاده کردید؟
– اصولا در سینمایمان فیلم اکشن نداریم. تنها صحنه اکشن فیلمی که درخاطرم است فیلم «بایکوت» آقای مخملباف بود که من آن را دوست داشتم. ولی در نمونه های خارجی بسیار می بینیم. در حال حاضر در کار جدیدی که می خواهم بسازم -و آن هم فیلمی رزمی است- صحنه های اکشن تعقیب و گریز و درگیری بیشتری دارد. به لحاظ سلیقه ای صحنه های اکشن فیلم های جکی چان و طنزی که در این صحنه ها وجود دارد را دوست دارم. طبیعتا همه این ها در ناخودآگاهم در نوشتن پلان ها تاثیر می گذارد.
 چرا کست تان را تلویزیونی بستید و اکثر بازیگرانی که در این فیلم سینمایی حضور دارند در تلویزیون فعال تر هستند؟ آیا برای استفاده از بازیگران سینمایی مشکلی داشتید؟
– من تفاوت چندانی میان بازیگران تلویزیونی و سینمایی نمی بینم. اولا به نظر من در سینمای ما سوپراستار به معنای واقعی نداریم و هیچ کدام از بازیگران ما به تنهایی نمی توانند یک فیلم را در گیشه پرفروش کنند. البته غیر از آقای عطاران که من بازی شان را دوست دارم، به نظرم نمی توانیم بازیگر خاصی به عنوان سوپراستار داشته باشیم. ولی دو نکته را هم باید در نظر بگیریم که ممکن است گله ای هم در مورد آن پیش آید. بسیاری از بازیگران ما اصلا رغبتی ندارند در کارهای کودک بازی کنند و نکته دوم این است که چون فیلم کودک جدی گرفته نمی شود، بودجه آن هم جدی گرفته نمی شود. تصور کنید من بازیگری را بیاورم که به تنهایی بخواهد دو سوم بودجه فیلم ما را ببرد به قیمت ساخته نشدن فیلم ما تمام خواهد شد. در فیلم «دزد و پری۲» بازیگری را مدنظر داشتیم که می خواست یک دوم کل بودجه فیلم را بگیرد. ضمنا بازیگری هم بود که حضورش چندان نمی توانست به فروش فیلم در اکران عمومی کمک کند. من این بازیگران به قول شما تلویزیونی را دوست دارم و از بازی تک تکشان راضی بودم. به نظرم مجموع این ها توانسته کست ما را به جایی برساند که فیلم بتواند سرگروه بگیرد. اگر همین بازیگران تلویزیونی توانستند با بودجه ما بیایند و با هم کار کنیم و کمک کنند فیلم ما اکران شود، من ترجیح می دهم از این بازیگران استفاده کنم تا بازیگری که بخواهد بخش عمده بودجه فیلم ما را به خود اختصاص بدهد و آنقدر هم بازگشت سرمایه نداشته باشد.
 چه حمایت هایی از فیلم صورت گرفت؟ آیا ازسمت آموزش و پرورش هم اقدامی شد یا خیر؟
– فیلم در حال حاضر روی اکران است و تلاش داریم بتوانیم دانش آموزان را به سینما بیاوریم. امیدوارم که این اتفاق بیفتد. آموزش و پرورش هم طبق معمول مانند همه فیلم ها نامه حمایت داده، ولی روی تولید فیلم غیر از فارابی که بعد از ساخته شدن فیلم به ما کمک کرد، هیچ کجا به ما کمکی نکردند. حامی اصلی و سرمایه گذاران این فیلم آقایان عبدی و امیری بودند و از اولین روز که فیلمنامه را می نوشتم تا امروز همراه این فیلم بوده اند.
 آیا این حمایت ها آنقدر راضی کننده بوده که بخواهید سراغ فیلم بعدی بروید؟
– حمایت دولتی که معمولا نداریم و به این حمایت نشدن ها عادت داریم. تنها جایی که از ما و کار کودک حمایت کرد و من همیشه از آنها ممنونم بنیاد سینمایی فارابی بوده و بس.
 در آخر اگر نکته ای باقی مانده بفرمایید.
– حمایت از این فیلم در ایام اکران، حمایت از سینمای کودک است. این فیلم در شرایطی که بسیاری از فیلم های سینمای کودک اکران نمی شود، اکران شد و توانست سرگروه بگیرد. شاید این اتفاق باعث شود که تهیه کنندگان خصوصی هم برای سرمایه گذاری و ساخت فیلم های بیشتر درسال های آینده راغب شوند. به همین دلیل از همه دوستان دست اندرکار می خواهم برای بهتر دیده شدن این فیلم کمک کنند و بدانند که با حمایتشان به سینمای کودک کمک می کنند. امیدوارم اتفاقات بهتری بیفتد و این قول را هم می دهم که مخاطب بزرگسال هم از سینما راضی بیرون می آید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *