بقای ارکسترهای خصوصی در گرو سلیقه شنیداری مخاطب

پیمان میرآقاسی

هنر پرچم‌دار فرهنگ مردم یک جامعه است. لازمه بقای هنر نیز نوآوری با حفظ ارزش‌های هنری است. اگر هنرمند هنرش را به اندازه خواست مردم عامی تنزل بخشد، سطح سلیقه‌ی دیداری یا شنیداری مردم جامعه را پایین خواهد آورد. وقتی هنرمند برای بالا نگاهداشتن سطح سلیقه هنری مردم جامعه‌اش قدم مثبتی برندارد، سطح ادبیات جامعه نیز پایین خواهد آمد. تا زمانی که جامعه میل به شنیدن آثار فاخر و ناب موسیقایی ندارد، ارکسترهای خصوصی هم دوام و قوامی نخواهند داشت. امروز کشور ما نیاز به انجمن دارد. انجمن های دوستدار هنر. بهتر است به جای تشکیل ارکسترهای خصوصی که بر مبنای بودجه‌ی یک شرکت بنا نهاده شده است، به فکر تشکیل انجمن دوستدار موسیقی باشیم و با مرتبط ساختن این انجمن‌ها در ایجاد فضای با نشاط، انسانی و هنری، هوای زیبا و باطراوت را به موسیقی کشور بازگردانیم به طوری که در آینده‎ای نه چندان دور در ارتقای سطح سلیقه شنیداری یکدیگر سهیم باشیم. ارکستر نوجوانان ایران اولین گام‎ها را در این راه برداشته است و حاضر به انتقال تجربیات و نقطه نظرات خود به دیگر دوستاران جامعه موسیقی کشور می‌باشد و با کمال میل حاضر به شنیدن اندیشه‌های موافق و مخالف خود می‎باشد.
موسسین ارکستر نوجوانان ایران از سال‌های دور در دنیای موسیقی با یکدیگر در ارتباط تنگاتنگ کاری بوده و همواره به فکر تشکیل یک ارکستری که بتواند از استانداردهای خوب صدادهی برخوردار باشد ، بوده‌اند. ایده‌ی تشکیل ارکستر نوجوانان ابتدا توسط آرمان نوروزی مطرح شد و پس از موافقت برای حمایت و اداره این ارکستر هیئتی ۷ نفره تشکیل و جلسات منظم و هدفمندی ترتیب داده شد. مهمترین دلیل تشکیل این ارکستر توجه ویژه موسسین ارکستر به آموزش و تربیت نوازندگان در سنین پایه بوده است. مهمترین امری که معمولا در کشور ما کمتر مورد توجه مسئولین قرار می‌گیرد.
امروزه در دنیا نسبت به نوع نگرش دولت‌ها و ملت‌ها شیوه های مختلفی برای ساختار این قبیل ارکسترها وجود دارد. به عنوان مثال در کشور سوئد، اکثر شهرهای بزرگ یک ارکستر سمفونیک با سالن‌های تمرین و اجرای استاندارد دارند که این ارکسترها اولین حامیشان دولت هستند، همچنین چندین حامی مالی قوی که اغلب آن‌ها نیز شرکت‌های دولتی می‌باشند و در نهایت دوستداران موسیقی کلاسیک که به صورت پیش‌خرید تعداد اجرا، از ارکسترها حمایت می‌کنند. اعضای ارکستر سمفونیک‌ها اغلب با حقوق و مزایا و تامین اجتماعی فوق‌العاده‌ای، به طور متوسط ماهی ۲۸۰۰ یورو، استخدام می‌شوند. این حقوق جدا از فعالیت‌های جنبی آن‌ها مانند تدریس هفتگی و یا مسترکلاس‌ها می‌باشد. از طرف دیگر در همین کشور ارکسترهایی نیز وجود دارند که پس از طرح موضوعات انسان‌دوستانه از حمایت مقطعی یک یا چند موسسه‌ی دولتی استفاده کرده و به صورت پروژه‌ای به اجرای برنامه می‌پردازند. ساختار ارکسترها با کلاف محکم، پیچ در پیچ و قطوری به مدیریت شهری متصل‌اند. کلافی که آنان را به تمدن باستانی اشان مرتبط می‌کند. در چنین سیستمی همانطور که بناهای ۳۰۰-۴۰۰ ساله همواره پابرجا خواهند ماند، تعطیلی ارکسترها نیز غیر ممکن است. با بررسی سیستم‌های مدیریتی پیچیده‌‌ی کشورهای پیشرفته در زمینه اداره و نگهداری ارکستر و نیز نوع تشکیل و نگهداری ارکسترها در کشور خودمان، درمی یابیم که در کشور ما به هیچ وجه شرایط برای نزدیک شدن به این نوع استانداردها مهیا نیست. در کشور ما تعطیلی ارکستر به سادگی تخریب و نوسازی بناهای قدیمی است. با چنین نگرشی ارکستری پابرجا می‌ماند که سیستم مدیریتش برپایه‌ی حمایت دوستداران موسیقی طراحی شده باشد. ارکستر نوجوانان ایران نیز از چنین شیوه‌ی مدیریتی بهره می‌برد.
زمانی که ارکستری از حمایت دولت بهره می‌برد، وجود مدیری که در بدنه دولت سال‌ها کار کرده و تجربه‌ی دیرینه دارد لازم است. و نیز بدیهی است که این مدیر دولتی خواست دولت مطبوع خود را به نظر شورای هنری داخل ارکستر ترجیح می‌دهد. معمولا اختلاف‌ها در روند کار ارکسترهای کشور ما نیز از همین نقطه شروع می‌شود. این بدین معنا نیست که اگر به جای مدیر دولتی یک موزیسین بود اتفاق بهتری می‌افتاد. نکته این‌جاست که دولتی که برای ارکستر به چشم هزینه نگاه می‌کند، هیچ گاه نمی‌تواند نظر شورای هنری داخلی ارکستر را بربتابد چون معمولا شورای ارکسترها میل به اجرای آثار هنری دارند و این میل معمولا بر هزینه‌ی دولت اضافه می‌کند. ما در ارکستر نوجوانان از دولت به اندازه‌ی توان و امکانات در حد نیازمان درخواست حمایت کردیم و سعی کردیم در بودجه‌های در اختیارشان انتظاری نداشته باشیم. به همین دلیل این حمایت از ابتدا تا به امروز وجود داشته است.
۲۳ اردیبهشت ۹۵
گوتنبرگ

اشتراک گذاری در:

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *