جشنواره هنری دانشجویی تهران بزرگ، پرورش می‌دهد تا بهره ببرد

دبیرکل پنجمین جشنواره هنری دانشجویی تهران بزرگ (ققنوس) با اشاره به اینکه هدف، برگزاری یک رویداد نیست، گفت: شرکت کنندگان را برای ورود به مراحل حرفه ای در تمامی رشته‌های هنرهای تجسمی در بازه زمانی پرورش می‌دهیم و از بهترین آنها در بسترهای متفاوت هنری کشور بهره خواهیم برد.
به گزارش ایرنا، تعداد جشنواره های هنری که هر سال توسط نهادهای دولتی و خصوصی در کشور برگزار می شود کم نیستند، برخی از این جشنواره ها به صورت تخصصی در حوزه هنرهای تجسمی فعالیت می کنند و در برخی دیگر هم رشته‌های تجسمی بخشی از محورهای آن رویداد است.
جشنواره سراسری هنری دانشجویی ققنوس که توسط سازمان بسیج دانشجویی کشور برگزار می‌شود از جمله جشنواره های شناخته شده ای است که توجه ویژه به هنرهای تجسمی در فضای آکادمی و دانشگاهی دارد.
این رویداد انجمن ها و هسته های تخصصی هنری را با رویکرد مسئله محوری و نقش آفرینی از برگزیدگان خود در سراسر کشور شکل داده است.
به بهانه ساماندهی و راه اندازی انجمن تخصصی هنرهای تجسمی جشنواره ققنوس، گفتگویی با مهرداد توکلی مدیر هنر و رسانه سازمان بسیج دانشجویی کشور و دبیرکل پنجمین جشنواره هنری دانشجویی ققنوس داشتیم تا اهداف این رویداد و چشم اندازهای پیشرو را جویا شویم.

*به نظر شما جایگاه فعلی هنرهای تجسمی در جامعه و ارتباط مردم با این حوزه چگونه است؟
هنرهای تجسمی دارای زیر مجموعه هایی نظیر خوشنویسی، نقاشی، کارتون، عکس، مجسمه، گرافیک، سفال و نگارگری است که برخی از این رشته ها برای مردم آشنا و هم تاحدودی ناآشناست. به طور مثال بیشتر مردم با واژه خوشنویسی به خوبی آشنا هستند که دلیل این آشنایی به تمرین این هنر در کلاس های هنر مدارس و یا دیدن آثار خوشنویسی در فضاهای مختلف مرتبط است اما اگر از همین افراد نام خطوط ایرانی، اسلامی و یا چند خوشنویس برجسته را بپرسید شاید نتوانند پاسخ درستی دهند.
اولویت پدر و مادرهای ایرانی برای پرکردن اوقات فراغت فرزندانشان در فصل تابستان، ثبت نام آنها در کلاس های طراحی و نقاشی است. نمونه دیگر اینکه مردم با تصویر ارتباط عمیقی برقرار می کنند و پس از وقوع یک جریان، تصویر یک کاریکاتور و یا طرح گرافیکی در فضاهای مجازی منتشر می شود. این نمونه‌ها نشان دهنده این است که هنرهای تجسمی با زندگی مردم ارتباط تنگاتنگی دارد و جدا از جامعه و روابط اجتماعی آنها نیست. هنر در ذات انسان است و ممکن نیست یک نفر از دیدن یک اثر هنرمندانه و زیبا لذت نبرد اما اگر نام چند تن از نقاشان و یا مجسمه سازان بزرگ را بپرسید به غیر از تعداد محدودی، بسیاری از مردم آنها را نمی شناسند چون بین هنرهای تجسمی با مردم همچنان فاصله وجود دارد.

*به نظر شما دلیل ایجاد این فاصله بین هنرهای تجسمی با مردم چیست؟

جای برنامه‌های تخصصی و تفریحی با محور هنرهای تجسمی در رسانه ها و به ویژه صدا و سیما بسیار خالی و کمرنگ است. وقتی از بین هزاران شرکت کننده در برنامه عصر جدید که بزرگترین مسابقه استعدادیابی تلویزیون است، یک هنرمند نقاش مقام اول را کسب می کند و مخاطبان از کارش لذت می برند، گواه از قدرت این هنر و نفوذی است که می تواند در روح و ذهن بیننده داشته باشد. پس چرا بخشی از سرمایه صداوسیما را برای ساخت برنامه هایی که احیا کننده هنرهای اصیل ایرانی-اسلامی است صرف نمی کنیم؟

منتقدان تخصصی در راستای پیشبرد هنرهای ایران-اسلامی معتقد هستند که جامعه ما سلبریتی پرور است، اما واقعا این سلبریتی‌ها یا به تعبیر درست تر این چهره ها را چه کسانی می سازند؟ قبول دارم در همه جای دنیا سینما به دلیل تریبون بزرگی که در دست دارد هنر و صنعت شناخته شده‌ای است و بازیگران درجه ۳ هم چهره های آشنایی برای عموم مردم هستند، اما چرا هنرهایی مانند تئاتر یا تجسمی تریبون ندارند و بسیاری از استعدادهای این هنرها در سکوت کامل به کار خود ادامه می دهند. چرا باید این روند همچنان بدون آسیب شناسی ادامه داشته باشد و آئین نامه اصلاحی برای بهتر دیده شدن رشته هایی همچون هنرهای تجسمی در سطوح مختلف ملی و بین المللی در رسانه های ما به ویژه صدا و سیمای جمهوری اسلامی نگارش نمی شود؟

*نقش رسانه ها را در این موضوع بیشتر تشریح کنید؟

آیا رسانه های ما اعم از خبرگزاری، مطبوعات و تلویزیون محتوای تخصصی و مناسب به مخاطب نمی دهند؟ بطور مثال زمانی که نمایشگاه «نگارخانه ای به وسعت یک شهر» در تهران برگزار شد و تمامی بیلبوردهای شهر را آثار فاخر هنری فرا گرفت، مگر مردم چاره ای به جز دیدن آنها داشتند؟ فرض کنید اخبار تجسمی هم همینطور از رسانه ها منتشر شود، در نتیجه همانگونه که چشمشان به دیدن اثر هنری عادت کرد گوششان هم به شنیدن اخبار هنری عادت می کند. اگر تعداد بیلبوردهایی که به تبلیغ یک کنسرت و یا فیلم اختصاص داده می شود، به تبلیغ یک نمایشگاه هم اختصاص یابد آیا حداقل ۳۰ درصد مردم مطلع نمی شوند که فلان نمایشگاه در حال برگزاری است؟ آیا تعداد بازدیدکنندگان آن نمایشگاه به طور چشمگیر افزایش پیدا نمی کند؟ در اینصورت هم فرهنگ و هنر ارتقاء می یابد و هم با افزایش خرید اثر از یک گالری، گردش اقتصاد هنر فعال خواهند ماند که مجموع این اتفاق ها به نفع جامعه به‌ویژه مخاطبان هنری است.

*باتوجه به اینکه شما از دهه هشتاد سوابق تهیه کنندگی، کارگردانی و فیلمنامه‌نویسی هم دارید، بفرمایید که ارتباط سینماگران با اهالی تجسمی چگونه است؟

جالب است بدانید در بین تمامی هنرها، ارتباط سینما با تجسمی قوی‌تر است. یعنی تعداد کارگردان‌هایی که در رشته های مختلف تجسمی فعالیت دارند از تعداد فعالان موسیقی و اهالی ادبیات بیشتر است. نمونه این ارتباط نزدیک و تنگاتنگ هم مرحوم علی حاتمی و مرحوم عباس کیارستمی است. بیشتر اهالی سینما معتقدند که نگاه خاص کیارستمی در عکس‌هایش به چیدمان و ترکیب بندی فیلم‌هایی که ساخته موثر بوده است. این دیدگاه بسیار خوب و از طرفی بسیار هم ضروری است زیرا یک کارگردان باید کمپوزیسیون، میزانسن و رنگ را در اثر بشناسد که پایه آن شناخت هنرهای تجسمی است.

کارگردان‌ های ما می توانند سوژه فیلم خود را از تولیدات هنرهای تجسمی در شهر بیابند. به طور مثال بسیاری از فیلمنامه های اقتباسی که می توان از زندگی یک هنرمند نوشت. همانند سریال هزاردستان مرحوم استاد علی حاتمی که درباره رضا خوشنویس است و یا فیلم کمال الملک ایشان که نقش مهمی در آشنایی مردم با این هنرمندان داشت. البته در سال های اخیر مستندهای بسیاری با موضوع هنرهای تجسمی ساخته شده است و یا کارهای خسرو سینایی هم قابل چشم پوشی نیست اما تعداد آثار ماندگار سینمایی با موضوع تجسمی کم است که به نظرم زندگی هر شخصیت از بزرگان هنر ایران اسلامی جای کار دارد.

*درباره انجمن تخصصی هنرهای تجسمی در جشنواره ققنوس توضیح دهید؟

جشنواره هنری دانشجویی ققنوس تهران بزرگ که هم اکنون پنجمین دوره خود را پشت سر می گذارد در ۱۱ محور اصلی و ۲ بخش جنبی برگزار شده است که جایزه ویژه سردار سلیمانی به بهترین اثر جشنواره در تمامی بخش های این رویداد فرهنگی هنری دانشجویی اهدا خواهد شد.

ققنوس تنها جشنواره ایران است که ارتباط خود با شرکت کنندگان را به صورت متوالی و پیوسته در طول سال حفظ می کند و قصد دارد که برترین استعدادهای خود در این ۵ دوره را در قالب انجمن های تخصصی مسئله محور و نقش آفرین ساماندهی کند. تاکنون جلسات هم اندیشی شورای عالی انجمن های فیلم و ادبیات داستانی ققنوس کشور با حضور چهره ها و مفاخر این ۲ رشته به میزبانی انجمن مرکزی که سازمان بسیج دانشجویی کشور است برگزار کند و به موازات آن انجمن ها و هسته های استانی این رشته ها در نواحی بسیج دانشجویی در حال تشکیل است. همچنین در نظر داریم که جلسه شورای عالی انجمن تجسمی ققنوس کشور را با حضور اساتید، پیشکسوت و نخبگان جوان جشنواره برگزار کرده و انجمن را تشکیل دهیم.

*اهداف این انجمن تخصصی چیست؟

یکی از اهداف اصلی ما در این انجمن، توجه خاص به هنرهای تجسمی ایرانی-اسلامی و ایجاد ارتباط شبکه ای بین دانشگاه های هنر در سراسر کشور است. بعد از اینکه آثار دانشجویان در رشته های مختلف تجسمی به دبیرخانه ققنوس ارسال شد، متوجه شدیم که انگیزه و استعداد آنان برای کار حرفه ای بسیار بالاست اما خلاء رویدادهایی که بتواند این استعدادها را شناسایی و ساماندهی کند بسیار احساس است. بنابراین ققنوس اولین جشنواره کشوری است که این خلاء را با تشکیل انجمن های تخصصی در تهران و دیگر استانها جبران خواهد کرد.

*چشم اندازهای انجمن های تجسمی این رویداد را تشریح کنید؟

همانطور که مقام معظم رهبری فرمودند، نقش بسیج شناسایی مسئله ها و نقش آفرینی برای حل آنهاست. ما با این دغدغه رهبری انجمن ها را تشکیل می دهیم تا به مسائل این عرصه با تسلط و تخصص بیشتر بنگریم. کشف استعدادهای هنری، شبکه سازی، کادرسازی، نقش آفرینی، توانمندسازی با برگزاری کارگاه های آموزشی، فستیوال، ساخت مستند و معرفی استعداد های هنری به ارگان ها و سازمانهای مرتبط برای حمایت، تولید محتوا و اثر از چشم اندازهای این انجمن است که تغییر شگرفی در عرصه هنرهای تجسمی به وجود خواهد آورد.

*به نظر شما مهمترین کمبود و نیازهای فعلی در آثار تجسمی چیست؟

در حال حاضر فاصله گرفتن از هنرهای ایرانی اسلامی یکی از مسائلی است که باید همت ویژه ای برای احیای آن به کار بگیریم. ممکن است عده ای گمان کنند که منظور ما فقط تولید آثار با مضامین مذهبی است در صورتی که اصلا اینگونه نیست. هدف ما تربیت هنر و هنرمندان متخصص و متعهد به ارزش و اخلاق های جامعه ایرانی است. هنرمندی مانند استاد محمود فرشچیان را با آثار عاشورایی و مذهبی اش می شناسند اما قطعا کسی نمی تواند آثار فاخر علی اکبر صادقی که تمامی مجموعه های فاخرش برگرفته از قصه های شاهنامه ای است را نادیده بگیرد. بنابراین دانشجویان هنرمند و هنرجویان در دل ققنوس، مسیر درست فعالیت خود را خواهند یافت. هنر نو و انتزاعی به هیچ وجه بد نیست اما پویابخشی دوباره به تذهیب و تشعیر و… هم جز اقدامات ضروری است.

*آیا برنامه ای برای بخش های نظری و پژوهشی در هنرهای تجسمی دارید؟

بله؛ همانطور که می دانید در حال حاضر تعداد منتقدان و پژوهشگران هنرهای تجسمی ایران بسیار اندک و شاید هم به تعداد انگشتان دست باشد. به همین دلیل ما در انجمن‌های زنجیره ای ققنوس توجه ویژه به بخش نظری و پژوهشی تجسمی خواهیم داشت. باید تعداد مقالات و کتاب های تخصصی در این عرصه افزایش یابد تا بتوانیم از تاریخ و قدمت هنرهای اصیل ایرانی در برابر ادعاهای کشورهای خارجی دفاع کنیم. یکی دیگر از اهداف تشکیل انجمن های تخصصی هر رشته و به ویژه هنرهای تجسمی، هویت بخشی به هنر و سیمای بصری هر شهر و استان است.

*محور فعالیت انجمن های استانی چطور خواهد بود؟
سیاست گذاری و جهت دهی اصلی انجمن توسط شورای عالی در انجمن مرکزی صورت می گیرد. طبق چشم اندازهای ما، اعضای انجمن های ققنوس ایده‌هایی برای کمک به بهبود کیفیت فضاها و المان های شهری ارائه خواهند کرد. به این شکل که اعضای ققنوس در هر شهر به صورت ریشه‌ای و اساسی درباره تاریخچه، فرهنگ، هنر و آداب و رسوم آن منطقه مطالعه، پژوهش و سپس آثار خود را متناسب با آن ارائه خواهند کرد. البته این خط فکری برای همه انجمن هاست و صرفا تجسمی نیست.
در حال انجام هماهنگی ها برای برگزاری دوره بعدی این جشنواره به صورت بین المللی هستیم و دانشگاه های جهان اسلام را طبق ضوابط و شرایط تعیین شده درگیر جشنواره خواهیم کرد. ققنوس تنها دریچه ارتباطی هنرمندان دانشجوی جوان ایرانی با هنرمندان خارجی و ایجاد تعامل بین آنها خواهد بود. هدف از ققنوس فقط برگزاری یک رویداد نیست. بلکه شرکت کنندگان را برای ورود به مراحل حرفه ای در تمامی رشته های هنرهای تجسمی، پرورش می دهد و از بهترین آنها در بسترهای متفاوت بهره می برد.

اشتراک گذاری در:

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *