درباره «اجتماع»، فیلم تازه و کمدی ـ درام توماس وینتربرگ دانمارکی

دردسرهای متعدد یک زندگی گروهی

بانی فیلم – گروه سینمای جهان – وصال روحانی: «The Commune» («اجتماع» یا «انجمن») عنوان فیلم تازه‌ای از توماس وینتربرگ دانمارکی و جدیدترین کار کمیک ـ درام این هنرمند صاحب سبک است و او این بار بخشی از زندگی خودش و ایامی را که طی دهه ۱۹۷۰ در شهر کپنهاگ پایتخت کشورش در جامعه‌ای از نوگرایان و روشنفکران زمانه‌اش و شاید هم طبقه موسوم به هیپی‌ها سپری کرد و رشد خود را در آن دوره پشت سر گذاشت، به تصویر کشیده است. این فیلم در فستیوال معتبر اخیر برلین آلمان و در قسمت مسابقه آن به نمایش گذاشته شد و با احتساب این که قریب به دو ماه از آغاز اکران عمومی آن در دانمارک می‌گذرد، لاجرم باید در انتظار شروع نمایش فیلم در سایر کشورهای شمال و سپس غرب اروپا و آمریکای شمالی بود. فرجام اقتصادی این فیلم جدید وینتربرگ به سبب عدم محبوبیت ایده‌ها و نامانوس بودن جهان نگری وی در آمریکا و کانادا روشن نشان نمی‌دهد اما او در اروپا خواستاران بیشتری دارد که از زمان فیلم معروف سال ۱۹۹۸ وی به نام «جشن» در پی او روان بوده‌اند. «The Commune» وینتربرگ را با توبیاس لیند هولم که سناریست فیلم «شکار» وی بوده، از نو پیوند زده و همین طور با شماری از بازیگران فیلم «جشن» و فراموش نکنیم که حتی «شکار» نیز با نامزد شدن برای جایزه اسکار برترین فیلم خارجی (غیر انگلیسی زبان) سال عرضه‌اش به گونه‌ای برای وینتربرگ خالق افتخار شده بود و «اجتماع» نیز هر چند از تکرار آن افتخار باز مانده و سطحی‌تر از کارهای قبلی اوست اما فیلمی ویژه و مختص خود اوست با افکاری که فقط از وی و همفکرانش در اروپا بر می‌آید.
فروپاشی ارزش‌های خانوادگی
چه متن دراماتیک «The Commune» و چه آنچه در این فیلم به عنوان اشاراتی گذرا می‌آید و می‌رود، نشانه‌هایی از برخی کارهای سینمایی و استعاره‌های معروف هنر هفتم دهه‌های معاصر را در بر دارد و آن نشانه‌ها را تجدید و یا به گونه‌ای متفاوت بازسازی می‌کند. از آن قبیل‌اند فیلم «در کنار هم» ساخته لوکاس مودیسون و «توفان یخ» ساخته انگ لی تایوانی و هر دوی این فیلم‌ها بحران روابط خانوادگی را در شرق و غرب به تصویر می‌کشیدند و از فروپاشی ارزش‌های اجتماعی در یک غرب فاقد اخلاق می‌گفتند. البته «اجتماع» (یا «انجمن») در قیاس با هر دو فیلم، فیلم آرامتر و دارای خشونت کمتری است و در مقام مقایسه با سایر کارهای سینمایی دانمارک و دیگر آثار خود وینتربرگ سرور و وجد و شادی‌های نسبی فزون‌تری را در بر دارد و این تغییر متن در حالی روی داده که از اکثر فیلم‌های قبلی وینتربرگ احساسات رئالیستی افراطی و تلخی مرگباری می‌بارد و هر چند آن تلخی‌ها ریشه در زندگی حقیقی آدم‌ها دارد اما چنان تلخی‌ای موجب محبوبیت آثار وی در آمریکا و اکثر نقاط جهان نشد و یک نوع خاص از سینمای اروپا را با وی عجین کرد که اصولا یک روش فیلمسازی رایج و پرطرفدار و حتی منطقی به شمار نمی‌آید و آن را به روشنفکران افراطی اروپا نسبت می‌دهند.
بازگشت به دهه ۱۹۷۰
برداشت و حس ما از تم و موضوع کار جدید توماس وینتربرگ و سایر کارهای وی هر چه باشد، باید متذکر شد که «The Commune» بینندگان را به سال ۱۹۷۵ بر می‌گرداند و به نقطه‌ای از شمال کپنهاگ و به واقع حومه این شهر می‌برد و به مکانی که اکثریت با طبقه مرفه و پولدار و فاقد مشکلات اساسی است. در چنین محیطی با کاراکتر مرکزی آنا (با بازی ترین دیر هولم) مواجه می‌شویم که یک گزارشگر و مجری و خواننده متون اخبار تلویزیون است که از فرط تکرار و شرایط کسالت بار و همیشگی زندگی‌اش به یک خستگی آشکار روحی رسیده و در نتیجه از همسرش اریک (اولریش تامسن) می‌خواهد که خانه تازه به ارث برده خود را از حالت فعلی آن خارج و تبدیل به یک خانه جمعی و گروهی کنند و برخی اعضای فامیل و وابستگان خود را وارد خانه کنند و با شادی زندگی‌های گروهی‌ای از این دست غم‌های زمانه را از سر بیرون رانند! این تدبیر غیرمعمول (در سایر جوامع) سبب می‌شود خانه آنا و اریک سرشار از رفت و آمد و شور زندگی و سر و صداهای مختلف و به تبع آن با مشکلات متعددی مواجه شود و حتی آب و برق مصرفی خانه از حد بگذرند و صدای اعتراض مقام‌های محلی در آید.
فکر دیگری کنید
بدیهی است که این زندگی گروهی موجب تضاد افکار و برخورد منافع و گوناگونی روش‌ها در خانه اریک و آنا شود و حسادت‌ها و زیاده خواهی‌ها اوج بگیرد. در نهایت زن و شوهر بیش از حد روشنفکر و فزون‌تر از اندازه متجدد و نوجوی دانمارکی در می‌یابند که ایده و تصمیم‌شان در تبدیل خانه خود به چیزی که در فیلم می‌بینیم، اشتباه بوده است و باید فکر دیگری کنند و به اندیشه‌های دیگری رو بیاورند و به واقع برخی باید بروند و بعضی بمانند و معلوم است که چه کسانی رفتنی هستند.
«The Commune» با این اوصاف همچون یک نمایش Sitcom تلویزیونی است که هر چند سرها را گرم می‌کند و برخی کاراکترهای کارتون وار آن موجب نوگرایی در هنر سینما شده‌اند اما فیلمی فاقد عمق و ماندگاری کارهای سابق وینتربرگ است.
مشخصات فیلم
عنوان: «The Commune» («اجتماع» یا «انجمن»)
محصول: کمپانی‌های زنتروپا و توپکاپی
تهیه کنندگان: سیسه گرام یورگنسن و مورتن کافمن
سناریست‌ها: توماس وینتربرگ و توبیاس لیندهولم
کارگردان: توماس وینتربرگ
مدیر فیلمبرداری: یسپر توفنر
تدوینگران: آن اوسترود و یانوش بیلسکوف یانسن
موسیقی متن: فونز مرکیز
بازیگران: ترین دیرهولم، اولریش تامسن، هلن رینگارد نیومن، مارتا سوفی، والستروم هانسن، جولی اگنت وانگ و فارس فیرس.
منبع: Guardian

اشتراک گذاری در:

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *