بانی فیلم در گفت و گو با کارشناسان علل موفقیت سریال حسن فتحی را بررسی می کند

درسی که «شهرزاد» به تلویزیون داد

بانی فیلم – گروه تلویزیون- شهرزاد رویائی: تولیدات شبکه نمایش خانگی از ابتدا تا سال های اخیر اندکی توقع مخاطبان خسته از محدودیت ها و کلیشه های تلویزیون را بر آورده کرده و تا حدی مانع هجوم سریال های ماهواره ای به خانه های مخاطب ایرانی شده است. همچنین این رسانه علاوه بر کاهش محدودیت در نمایش ، با وجود دانلود غیر قانونی همچنان از نظر اقتصادی شرایط بهتری برای سازندگان اثر به همراه آورده است. بسیاری از مجموعه های این شبکه در مقطع زمانی خاص با استقبال مواجه شده ، اما در ادامه بنا به دلایلی از استقبال مخاطب نسبت به این آثار کاسته و در مواردی تولید آن ها متوقف شد.
در حال حاضر جدیدترین تولید شبکه نمایش خانگی مجموعه «شهرزاد» بوده است. شهرزاد مجموعه ای ۲۶ قسمتی به کارگردانی حسن فتح است و از ابتدای توزیع تا کنون که قسمت های پایانی آن پیش رو است ، با استقبال و محبوبیت نزد مخاطبان پیش رفته است. این سریال بر خلاف سایر مجموعه های موفق شبکه نمایش خانگی در ژانر ملودرام است. «شهرزاد» ملودرامی عشقی – تاریخی است که شروع اوج ملودرام از کودتای ۲۸ مرداد در قصه آغاز می شود و مخاطب در عین همراهی عاشقانه های قصه، فضای سیاسی پایتخت را در دهه ۴۰ مرور می کند. بسیاری از کارشناسان تلویزیونی و هنرمندان پیرو این تفکر که مخاطب امروز تنها به دنبال خندیدن است ، تلاشی برای ارائه آثار هنری در ژانر جدی ندارند، در حالیکه فتحی با ساخت این مجموعه و جذب مخاطبان، بعد دیگری از نیاز مخاطب را نشان می دهد.
موفقیت «شهرزاد» تنها به قصه محکم ، کارگردانی قوی و بازی ها و شخصیت پردازی های خوب ختم نشد ، بلکه در مرحله پس از ساخت نیز ترانه سریال و دیگر نشانه های این قصه برای مخاطب جذابیت ایجاد کرد. مخاطبان این مجموعه علاوه بر اینکه هر دوشنبه در انتظار تماشای ادامه سریال هستند، ترانه بعدی منتشر شده از این مجموعه را نیز پی گیر هستند. حال اینکه موزیک بر جذابیت سریال تاثیر گذاشته و یا سریال بر جذابیت موسیقی تاثیر مثبت داشته ، مبحثی مجزا است ، اما به هر حال مخاطب بعد از هر چند قسمت با اشتیاق منتظر موسیقی جدیدی بر مبنای تحول جدید قصه بوده است. همچنین نحوه توزیع و تبلیغات این سریال همگی بر این محبوبیت و ریشه کردن در مردم نقش داشته است. فتحی پیش از این سریال نیز تاریخ را در ترکیب با قصه عاشقانه روایت کرده و همیشه مخاطب را غرق عاشقانه های دنیای قصه هایش کرده است، در نتیجه مخاطب با اطمینان بیشتری به سمت «شهرزاد» رفته و خوشبختانه از این اعتماد پشیمان نشده است. همچنین شهرزاد علاوه بر ویژگی های مثبت سریال سازی فتحی با محددویت کمتری در ارایه همراه بوده است. به دنبال علل موفقیت شهرزاد به عنوان پر مخاطب ترین سریال ژانر ملودرام سال های اخیر ، قطعا نمی توانیم به یک عامل اشاره کنیم ، اما آنچه مسلم است توجه سازندگان این سریال به مخاطبان و تیز بینی آن ها است. «شهرزاد» در هر قسمت با اتفاق های تازه ای همراه بوده و با کند پیش بردن قصه جلو نیامده است. در واقع هر کدام از قسمت ها دارای قصه ای پرکشش و جذاب است که تماشاگر را درگیر سریال می کند. در بررسی علل موفقیت های این مجموعه با هنرمندان بسیاری ارتباط برقرار کردیم که تعدادی سریال را ندیده بودند و برخی موفقیت های این مجموعه را به تولید سریال خارج از تلویزیون مرتبط دانستند. در راستای این گزارش امکان بهره مندی از نظر هنرمندانی همچون حسن هدایت ، بیژن بیرنگ ، امیر دژاکام و فرهاد نجفی را داشته ایم.

هدایت: برخورد محترمانه با مخاطب مهمترین عامل موفقیت است
حسن هدایت کارگردان آثاری همچون سریال «کارآگاه علوی» است. وی درباره علل موفقیت سریال «شهرزاد» به بانی فیلم می گوید:« من برخورد محترمانه را مهمترین عامل رسیدن به موفقیت اثر هنری می دانم. وقتی برای مخاطب احترام قایل باشیم به درستی ریز ترین زوایای اثر توجه می کنیم. این نگاه باعث می شود همه عوامل خود را مسئول ارایه بهترین کار بدانند ، در واقع آن ها برای ساخت اثر از هیچ تلاشی دریغ نمی کنند». وی در ادامه توضیح می دهد:«تبلیغات برای محبوبیت بیشتر این اثر بی تاثیر نیست ، اما تبلیغات این سریال بیشتر از طریق مخاطبان اتفاق افتاده است ، یعنی جذابیت اثر باعث شده تا هر یک از مخاطبان با تماشای این اثر و ایجاد رضایتشان مبلغی برای این اثر باشند. امروز تبلیغات برای همه آثار انجام می شود و البته چگونگی آن اهمیت دارد، اما واقعا ساده انگارانه است که بخواهیم علل موفقیت چشمگیر سریالی مثل «شهرزاد» را ناشی از تبلیغات و اتفاق های بیرون از سریال بدانیم. جذابیت موسیقی اثر ، گردنبند و توزیع درست همه از دیگر ویژگی های این مجموعه است که باعث ثبت بیشتر آن در ذهن مخاطب است ، اما آنچه که منجر به پذیرفتن سریال توسط مخاطب بوده ابتدا کارگردانی حساب شده ، دوم بازیگری عالی و سوم فیلمبرداری خوب سریال است». این کارگردان در پایان می افزاید:« خوشبختانه سعی شده تا بیشتر صحنه های این سریال پر باشد و تا حد امکان برای مخاطب از داشته هایشان کم نگذاشته اند. بازی ها در مجموع پخته است و از همه مهتر شخصیت پردازی خیلی درست شکل گرفته است. احترام به مخاطب یعنی همه این ویژگی های مثبت در کنار هم قرار بگیرد. عوامل دیگر مثل موسیقی خوب و تبلیغات و دیگر موارد خارج از آنچه که در تصویر می بینیم نهایتا ۲۰ درصد در ایجاد جذابیت سهم دارد.امیدوارم چنین آثاری امکان پخش از تلویزیون پیدا کند ، تا انگیزه ای برای دیگر سازندگان آثار تلویزیون باشد و تحولی مثبت ر تلویزیون ایجاد شود».

بیرنگ: تهیه کننده خوب ، یعنی انتخاب های درست
بیژن بیرنگ کارگردان سریال های به یاد ماندنی همچون «خانه سبز» و «همسران» است. او بعد از ساخت مجموعه «عشق تعطیل نیست» از شبکه نمایش خانگی، اثری نساخته است و از تجربه ساخت این مجموعه رضایت ندارد. وی درباره موفقیت سریال «شهرزاد» به بانی فیلم توضیح می دهد:« تهیه کننده خوب عامل موفقیت «شهرزاد» و هر اثری است. من به آقای امامی و رضوی تبریک می گویم.پشت هر اثر نمایشی خوبی تهیه کننده خوب ایستاده است. از ۱۰۰ در صد موفقیت یک اثر ۶۰ درصد انتخاب درست سهم دارد. انتخاب توسط تهیه کننده اتفاق می افتد. خلاقیت و سایر موارد هه تحت الشعاع انتخاب های تهیه کننده اتفاق می افتد. آخرین تجربه من برای مجموعه «عشق تعطیل نیست» بااقبال روبه رو نشد ، چرا که تهیه کننده خوبی نداشتم. انتخاب های درستی برای آن مجموعه نداشتیم. حضور بازیگر خوب ، کارگردان خوب و همه این عوامل موثر است ، اما اگر تهیه کننده اگاه نباشد بخش عظیمی از انتخاب های ما در مسیر اشتباه پیش می رود. من به عنوان هنرمندی که از این بخش در کارم ضربه خورده ام ، خوب می دانم که چقدر تهیه کننده مجموعه ای مثل «شهرزاد» درست قدم برداشته است. انتخاب های درست به درستی وظیفه شان را انجام می دهند». وی در ادامه می گوید:« کار جمعی حاصل پشت صحنه و عوامل است و همه آن ها در خوب و یا بد شدن اثر نقش دارند ، اما اگر امروز اثری نتیجه خوبی می دهد، یعنی این عوامل خوب با توجه به شرایط به درستی انتخاب شده اند و افرادی آگاه به وظیفه شان هستند. تجربه من نشان داده که اگر بهترین ایده را در سر داشته باشیم ، بدون تهیه کننده خوب موفق نمی شویم». او در پایان اشاره می کند:« نحوه ارتباط این اثر با جامعه تنها از طریق پخش هفه ای یک بار اثر اتفاق نیفتاد ، بلکه از گردنبند شهرزاد تا موسیقی ها همه خیلی درست پیش رفت. بخش رسانه ای سریال «شهرزاد» خیلی خوب گام برداشته و نتیجه خوبی هم گرفته است. همچنین انتخاب قصه عاشقانه برای سریال در شرایطی که فقدان چنین قصه هایی در سریال های ایرانی حس می شود ، از جمله انتخاب های درست سازندگان بوده است. به هر حال پرداختن به چنین موضوعاتی از طریق شبکه نمایش خانگی خیلی بهتر انجام می شود و همه این ها یعنی تفکر برای رسیدن به انتخاب هایی که نیاز مخاطب را پاسخ گو باشد. من به کارگردان ، تهیه کننده ، بازیگران و همه عوامل تبریک می گویم».

دژاکام: شهرزاد مدیون درام خوب است
امیر دژاکام بازیگر و کارگردان تلویزیون و تئاتر است. وی درباره علل موفقیت سریال «شهرزاد» به بانی فیلم توضیح می دهد:« من بیش از هر چیز موفقیت این مجموعه را مدیون به درام می دانم. درام ، پرداخت خوب ، ساختمان استوار و پرداخت مناسب شخصیت ها از جهت وجوه روانی و فیزیکی از جمله مهمترین علل موفقیت این مجموعه است. ما از پیشینه اجتماعی کاراکتر و عملکردشان آگاهیم ، در نتیجه آنچه که از آن ها می بینیم را می پذیریم». وی در ادامه می گوید:«قصه گفتن کارگردان همراه با دکوپاژ و تدوین صحیح است. نماهایی که انتخاب شده به دنبال کردن قصه کمک می کند ، در واقع درک محیط را امکان پذیر می کند. همچنین قصه این اثر وام گرفته از ادبیات موفق جهان است. این جا ما رگه های از اثر شکسپیر و سینمای کلاسیک مانند «بر باد رفته» را می بینیم. به هر حال در زوایای مختلف شاهد ارکان موفقیت این سریال هستیم». وی در ادامه می افزاید:« تبلیغات یکی دیگر از ارکان موفقیت یک اثر خوش ساخت است. به هر حال اثر خوش ساخت است و اگر غیر از این باشد ، بهترین تبلیغات هم کمکی به آن نمی کند. تبلیغات برای چنین اثری ، نتیجه خوبی به همراه می آورد و البته برای این سریال هم تبلیغات درستی اتفاق افتاد و نتیجه خوبی حاصل شد». او در پایان اشاره می کند:« باید درباره بازی های بازیگران این اثر حتما به قوت بازی علی نصیریان و شهاب حسینی اشاره کنم. من معتقدم بازی این دو هنرمند تاثیر مثبتی بر سریال گذاشته ، اما هر دو از قدرت بازیگری بالایی برخوردارند و همه قدرت بازی آن ها را در این سریال نمی بینیم. شهاب حسینی بازیگر بسیار توانایی است و خیلی قوی تر از آنچه ما در «شهرزاد» از او می بینیم، قدرت بازی دارد. به هر حال نمی توان صرفا یک عامل را برای موفقیت مجموعه نام برد و به همین خاطر من می گویم صرفا همه گروه این مجموعه خوب عمل کرده است».

نجفی : محدودیت نداشتند و موفق شدند
فرهاد نجفی کارگردان سریال «ماتادور» بوده است. وی در حال ساخت مجموعه «آسپیرین» است و به زودی پس از «شهرزاد» ، «آسپیرین» از شبکه نمایش خانگی پخش خواهد شد. وی درباره علل موفقیت سریال «شهرزاد» به بانی فیلم توضیح می دهد:« یکی از مهمترین علل موفقیت «شهرزاد» پخش از رسانه ای غیر از تلویزیون است. تلویزیون تم تکراری دارد و مردم را در سطح پایین می بیند و همچنان پیگیر تکرار است. اگر تلویزیون سریال اکشن بسازد ، حتما قصه به نیروی انتظامی مربوط است. در زمینه های دیگر نیز همچنان اسیر تکرار مانده است و یا خطوط قرمز به هنرمند اجازه اتفاق نو را نمی دهد».
وی در ادامه اشاره می کند:« در شرایط تلویزیون هیچ اتفاق تازه ای نمی افتد. شما در نظر بگیرید وارد امریکا شوید و حق خروج از یک محله کوچک را نداشته باشید ، قطعا تجربه ای فراتر از محله سعادت آباد خودمان بدست نمی آورید ، چون اجازه لمس فضای بیشتری را ندارید ؛ تلویزیون هم چنین وضعیتی برای هنرمند ایجاد کرده است. خوشبختانه ارشاد محدودیت های نسبتا کمتری برای شبکه نمایش خانگی در نظر گرفته است ، در نتیجه آثار این شبکه در فضای واقعی تری ارایه می شوند. امروز سریال عاشقانه ای مثل «شهرزاد» تا حد زیادی مدیون این محدودیت کمتر نسبت به تلویزیون است». این کارگردان در پایان می افزاید:« گزینه دیگر وجود کارگردان خوش سابقه ای مثل حسن فتحی است. نگاه کسی مثل فتحی به در امد زایی صرف نبوده است و قطعا در گام نخست به متن قوی این اثر ایمان داشته و هدفش ساخت اثری متناسب با خواسته ای مخاطب بوده است. من به یاد دارم که کار آقای مدیری ده ها برابر سریال «شهرزاد» فروش می کرد ، اما در ادامه از جهت توزیع و مسایل پس از ساخت دچار مشکل شد. به نظرم «شهرزاد» از تجربه های موفق و نا موفق همه استفاده کرده است.تبلیغات در ابتدا اهمیت دارد ، اما در ادامه بحث توزیع مطرح می شود. نکته مثبت دیگر درباره این سریال احترام به مخاطب است. اصطلاحی به نام آب بندی در ساخت آثار نمایشی به کار می رود که خوشبختانه در ساخت این مجموعه به کار نرفته است. امیدوارم امکان پخش چنین آثاری از تلویزیون نیز محقق شود».

اشتراک گذاری در:

نظرات 1

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *