گفت و گو با مجيد قاري زاده ـ بخش پاياني

«رفقای خوب» ربطی به فیلم اسکورسیزی ندارد!

بانی فیلم – گروه سینمای ایران ـ فاطمه رستمی: پرداخت به زندگی هنرمندان قدیمی سینما شاید برای همه مخاطبان از جمله جوانان علاقه مند به این هنر جذاب باشد. پرداخت به وضعیت معیشتی این قشر فرهنگی که در سنین بالا به دلیل کهولت سن و… کم کار می شوند و توجه ها نسبت به آنها هم کمتر می شود، می تواند سوژه جالبی برای یک فیلم سینمایی باشد.

«رفقای خوب» آخرین ساخته مجید قاری زاده که بعد از ۱۰ سال دوری از سینما روی پرده سینماهای کشور در حال اکران است، به همین مسئله یعنی وضعیت یک بازیگر پیشکسوت در دوران پیری و… می پردازد که جمشید مشایخی ایفاگر این نقش است. قاری زاده در بخش نخست گفت و گوی خود با بانی فیلم در مورد علت پرداخت به چنین سوژه ای گفت: «با دو هدف این موضوع را مدنظر قرار دادم. اول اینکه می خواستم به پیشکسوتان در هر عرصه ای که فعالیت می کنند ادای دینی کرده باشم، هم اینکه دلم می خواست استاد جمشید مشایخی که در اولین تجربه سینمایی ام به خوبی با من همکاری کرده بود، در این فیلم و این نقش در کنار من باشد». کارگردانی مثل مجید قاری زاده با تجربه سه دهه از سینمای ایران، درباره علت ۱۰سال دوری از سینما و نساختن فیلم، گفت: «دوست داشتم فیلم بسازم و اتفاقا دو بار هم پروانه ساخت گرفتم، اما به دلیل بی رمقی بخش خصوصی که من هم در همین بخش قرار دارم، توانی برای ساخت باقی نمانده بود. هزینه ها به شدت بالا رفته و نمی توان مثل گذشته فیلم ساخت. بخش دولتی دستمزدها را بالا بردند و شرایط برای ما هر روز سخت تر شد».

وی همچنین در مورد تغییرات معادلات اکران و فیلمسازی در این سالها، تاثیر ساخت چنین فیلم هایی در توجه بیشتر به سینماگران قدیمی و… هم صحبت هایی کرد. مجید قاری زاده در بخش پایانی این مصاحبه هم در مورد ساختار فیلم سینمایی «رفقای خوب» هم در مورد انتخاب بازیگران فیلم و… گفته هایی داشت که در ادامه می خوانید.

 

| آیا از شرایط و زمان اکران فیلم سینمایی «رفقای خوب» راضی هستید؟

ـ امروز اوضاع به صورتی است که کسی نمی تواند بگوید از اکران راضی هست یا نه؟! اکران یک اتفاق است و وقتی رخ می دهد فیلمساز فرصت یا شرایط اینکه بخواهد در مورد رضایت یا عدم رضایت صحبت کند را ندارد. ما در حال حاضر مگر چقدر دایره انتخاب داریم. آیا کسی می تواند فیلمش را نگه دارد تا زمانی که خودش فکر می کند مناسب است، آن را اکران کند؟! چنین چیزی ممکن نیست. از طرف دیگر اکران نکردن فیلم هم سودی ندارد. تصور کنید یک کارگردان به همراه تیمش بعد از ماه ها تلاش برای به ثمر رسیدن نتیجه زمانی که صرف کرده اند، چشم انتظار اکران هستند و اگر تصمیم بر آن شود فیلم را اکران نکنند که همه این زحمات به باد می رود! چرخه اکران یک فرصت زودگذر است که اگر آن را از دست بدهی، هیچ راه دیگری برای فیلمساز باقی نمی ماند و مسیر جایگزینی هم وجود ندارد. انگار در یک ظرف ریخته شده ایم و می چرخیم و چاره ای جز تن دادن به همین وضعیت هم نداریم. پس نمی توانم حتی اگر از وضعیت اکران و دیده شدن آن ناراضی باشم، چیزی بگویم. معلوم است دوست داشتم شرایط بهتر از این بود، اما فعلاً ما یک گزینه در اختیار داشتیم که از آن استفاده کردیم.

| در مورد انتخاب بازیگر جوانی که در کنار هنرمندان پیشکسوت به ایفای نقش می پردازد و چیدمان بازیگران در فیلم سینمایی «رفقای خوب» را توضیح دهید.

ـ برای شخصیت علی که نوید لایقی مقدم نقش آن را ایفا کرده است، گزینه های دیگری هم داشتم و می خواستم کسی که قرار است این نقش را بازی کند، ویژگی هایی که در ذهنم بود و به آن اهمیت می دادم را دارا باشد. بازی نوید لایقی مقدم را قبلاً در فیلم سینمایی «فصل باران موسمی» به کارگردانی مجید برزگر که در سن ۱۶ سالگی اگر اشتباه نکنم، در آن بازی کرده بود، دیده بودم. ما قرار بود در همان دانشگاهی که نوید لایقی مقدم درس می خواند، فیلمبرداری کنیم. من خیلی دوست داشتم کسی که قرار است نقش نوه یک هنرمند پیشکسوت را بازی می کند، واقعاً خودش نسبت به این مسائل نگاه درستی داشته باشد و از رابطه هنرمندان جوان و برخوردشان با یک پیشکسوت در حرفه مورد علاقه اش سر در بیاورد.

همه می دانیم که بازیگران قدیمی، هم بسیار منظم بودند و هم مردم احترام زیادی برایشان قائل بودند. ضمن اینکه جوانان در گذشته خیلی به رابطه شاگرد و استادی معتقد بودند و در عمل هم واقعاً اینگونه رفتار می کردند. غیر از استعداد این اخلاقیات پسندیده از درس های اولیه در برای بازیگر شدن است که فکر نمی کنم در هیچ کلاسی و دانشگاهی آن را آموزش دهند و جوان علاقه مند خودش باید به این درک برسد. پس فکر کردم بین انتخاب هایی که داشتم، چه کسی در این زمینه امتیاز بیشتری گرفته است که بتواند نقش نوه استاد حسین عطاری را بازی کند. نوید لایقی مقدم از این نظر بسیار بهتر بود.

| شاید یکی از دلایل دیگر در انتخاب این بازیگر جوان، نبود ستاره ها یا بازیگران توانمند در سن و سال نوجوان یا جوانی است که بتوانند در فیلم های خوش بدرخشند. آیا شما هم قبول دارید که بازیگران خوب در این سنین در سینمای ایران بسیار کم هستند؟

ـ واقعاً همین طور است و من قبول دارم گاهی برای پیدا کردن بازیگر نوجوان یا جوانی که بتواند از پس نقش بر آید، باید زمان زیادی صرف کرد. من در کارهای قبلی خودم هم سعی می کردم استعدادهای تازه را کشف کنم یا بازیگرانی که فکر می کردم پتانسیل ستاره شدن دارند یا به دیگران و حتی به سینمای حرفه ای معرفی کنم. اصلاً خیلی دنبال اسم یک بازیگر برای فروش فیلم نیستم. فکر می کنم بهتر است گزینه انتخابی قبل از شهرت، گزینه مناسب نقش باشد و استعداد بازیگری او می تواند برایش در آینده اگر تلاش کند، اسم و رسم هم به دنبال داشته باشد. مثلاً من پوریا پورسرخ را از طریق محمدحسین لطیفی شناختم، اما او اولین فیلم سینمایی خود را با من تجربه کرد یا پژمان بازغی یک فیلم دانشجویی بازی کرده بود که اکران هم نکرده بودند و در فیلم «جوانی» که سال ۷۶ نمایش داده شد برای من بازی کرد و با استعداد خودش راهش را ادامه داد. در حال حاضر هم از انتخاب نوید لایقی مقدم هم راضی هستم و او می تواند اگر تلاش کند، در این زمینه موفق باشد.

| فیلم سینمایی «رفقای خوب» ابتدا «سلام پدربزرگ» نام داشت. به چه دلیل اسم فیلم تغییر کرد؟ آیا فکر نمی کنید این تغییر اسم به دلیل شباهت به اسم یکی از فیلم های مارتین اسکورسیزی مخاطب را گمراه کند؟

ـ یکی از دلایلی که اسم فیلم را تغییر دادم، این بود که وقتی فیلمبرداری تمام شد و با فیلمسازهای هم نسل خودم صحبت می کردم و اسم فیلم را می گفتم، اکثراً خیلی استقبال نمی کردند و تصور می شد ادامه فیلم «پدربزرگ» است که سال ۶۴ ساختم و در آن فیلم هم استاد جمشید مشایخی به ایفای نقش می پرداخت. من هم تصمیم گرفتم اسم فیلم را تغییر دهم تا این شبهه از بین برود. اسم «رفقای خوب» را دوست داشتم و به نظرم اگر من این کار را نمی کردم، اسم رفیق و دوستی به همراه فیلم بود چرا که بخش زیادی از فیلم حول محور  روابط دوستی و رفاقت های جانانه قدیمی می چرخد. در مورد شباهت اسم «رفقای خوب» که با یکی از آثار اسکورسیزی هم نام است هم فکر نمی کنم مشکلی باشد و ترسی نداشتم. حتی زمانی که اسم «رفقای خوب» را انتخاب کردم، اصلاً به یاد آن فیلم نبودم و یک نکته دیگر اینکه «رفقای خوب» اسکورسیزی نه در ایران اکران شده بود و نه روی پرده رفته بود که به مخاطب آدرس غلطی بدهد و… پس چون فکر می کردم گزینه مناسبی است، این اسم را روی فیلم گذاشتم.

| نکته خاصی هست که دلتان بخواهد در پایان گفت و گو به آن اشاره کنید؟

ـ من واقعاً دوست داشتم از همه عوامل فیلم سینمایی «رفقای خوب» از جمله آنهایی که پشت صحنه بودند تشکر کنم. ما هنوز نمایش خصوصی برای فیلم نگذاشته ایم. اگر از کسی اسم نمی برم به این دلیل است که همه خوب بودند. از دوست قدیمی ام اکبر اصفهانی که عکاسی فیلم را برعهده گرفت تا همه عوامل که با وجود شرایط تولید سخت در سینمای ایران همدلانه با من همکاری کردند تا بعد از ۱۰ سال فیلمی بسازم سپاسگزارم.

اشتراک گذاری در:

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *