گفت وگو با ناصر ضمیری کارگردان «با دیگران»

۱۴ بار فیلمنامه را بازنویسی کردم

بانی فیلمگروه سینمای ایران: ناصر ضمیری کارگردانی است که دغدغه ساختن فیلم خوب دارد. این فیلمساز مشهدی که با ساخت فیلم های کوتاهش توانسته در جشنواره های مختلف داخلی و خارجی خوش بدرخشد، این بار با فیلمی اجتماعی به نام «با دیگران» قدم در عرصه سینمای حرفه ای گذاشته. با او در این باره گفت و گویی داشته ایم که در ادامه می خوانید.

کمی درباره خودتان و فعالیت هایتان بگویید؟
ـ متولد ۱۳۵۶  در مشهد هستم. فعالیت سینمایی ام را از سال ۷۴ – 73 با گذراندن دوره فیلمسازی در انجمن سینمای جوانان ایران – دفتر مشهد آغاز کردم.  نخستین فیلم کوتاه خود را در سال ۱۳۷۷ با نام «انسان سپید» ساختم و فیلم کوتاه «شیر تلخ» آخرین فیلم کوتاهی است که ساخته ام . فیلم «با دیگران» نخستین فیلم بلند سینمایی ام است. فیلم های کوتاهم  در جشنواره های  داخلی و خارجی زیادی به نمایش در آمده و تا کنون ۱۲ جایزه ی بین المللی و ۳۳ جایزه ی ملی را به دست آورده ام. از جمله این جوایز میتوان به «مدال یونیکا» ، «خرس طلائی» جشنواره ملل اتریش٬ جایزه بهترین فیلم کوتاه داستانی جشنواره ی «پنتداتیلو ایتالیا» ٬ بهترین فیلم  داستانی بخش ملی و بین الملل جشنواره«فیلم کوتاه تهران»٬ بهترین فیلمنامه جشنواره «فیلم کوتاه تهران»، بهترین کارگردانی جشن خانه سینما و بهترین فیلم جشنواره «فیلم کوتاه رویش» و … اشاره کرد.
از ایده اولیه تا فیلم نهایی چقدر طول کشید؟
ـ تقریبا  بیش از دو سال از مرحله ی طرح تا رسیدن به فیلم نهایی زمان برد.
پس فیلمنامه چندبار بازنویسی شده دوست داشتید فیلم به چه سمتی پیش برود؟
ـ این فیلمنامه ۱۴ بار بازنویسی شده. از ابتدا دنبال ساختاری متفاوت بودم. ساختاری که متکی بر تصاویری بدیع باشد و بتواند توسط تصویر احساسات و عواطف شخصیت های فیلم را بیان کند. هدفم این بود که فیلمی در راستای دغدغه های خودم با مضمونی اجتماعی بسازم و خوشبختانه همین اتفاق هم افتاد. به نظرم به هدفی که مد نظرم بود رسیدم.
چه انگیزه ای باعث شد سراغ چنین موضوعی بروید؟
ـ چه در فیلم «با دیگران» و چه در فیلم های کوتاهم همیشه به مضامین اجتماعی علاقه داشته و دارم. بیان احساسات، تنهایی ها، رنج‌ها و روابط آدم هایی که ما هر روز از کنارشان به راحتی رد میشویم برایم زیبا و جذاب است.
وقتی روی قصه کار می کردید فیلمنامه را در ذهن تان دکوپاژ هم می کردید؟
ـ بله با نوشتن هر صحنه از فیلم، تصاویر آن صحنه در ذهنم به طور کامل شکل میگرفت و می‌توانم بگویم آن صحنه را می‌دیدم، اما دکوپاژ سر صحنه نیز تاثیر زیادی در کارم داشت. زیرا به بداهه پردازی خیلی علاقه دارم. با توجه به شرایطی که در محیط پیش می آمد و یا محدودیت هایی که ممکن بود در لوکیشن داشته باشیم، دکوپاژ را همان جا عوض می‌کردم و همیشه هم نتایج خوبی از این تغییر گرفتم. البته استفاده از بداهه پردازی را از کارهای کوتاهم آغاز کرده بودم که در این فیلم نیز خیلی به کمکم آمد.
از نظر شما اصل فیلم تان در چه مورد است؟
ـ انسان دوستی،  از خود گذشتگی و تاثیر زندگی آدم ها بر یکدیگر، بن مایه ی فیلم است. فیلم داستان پیچیده ای ندارد. سعی شده روابطی که در بین شخصیت های فیلم شکل گرفته به صورتی شاعرانه و باورپذیر مطرح شود.
قبل از شروع کار دورخوانی هم داشتید؟
ـ در پیش تولید فیلم، جلساتی در رابطه با تحلیل شخصیت ها داشتیم. اما دور خوانی به طور مرسوم نه . به گفتگو با بازیگرم قبل از کار بسیار اعتقاد دارم. به نظرم متنی که نوشته ام باید از فیلتر ذهنی بازیگرم نیز بگذرد و او که قرار است نقشی را بازی کند دیدگاه هایش را در رابطه با آن بیان کند. این گفتگوها و تحلیل شخصیت ها هم در مرحله ی پیش تولید کار انجام شد و مقدار زیادی از آن نیز در زمان فیلمبرداری.
در خصوص انتخاب بازیگران توضیح دهید؟
ـ خوشبختانه انتخاب‌هایی درست و به جا بود. فکر میکنم بازیگران با توجه به نقش هایی که در فیلم داشتند به درستی انتخاب شده اند. هر بازیگر در نقشی که به عهده دارد کاملا یکدست و روان ظاهر شده است و مخاطب باورش میکند.
چطور شد که هنگامه قاضیانی را به عنوان بازیگر اصلی انتخاب کردید؟ آیا از ابتدا انتخاب تان ایشان بودند؟
ـ خانم قاضیانی بازیگری بسیار توانمند، باهوش، خلاق و با اخلاق هستند. از ابتدا و در مرحله ی نوشتن فیلمنامه برای نقش طاهره ی فیلم، ایشان در نظرم بودند که خوشبختانه دعوت ما را قبول کردند و با ما همکاری نمودند. خانم قاضیانی با تحلیل های درستی که از نقش داشتند، بعدی عمیق تر به طاهره  «با دیگران» بخشیدند.
فضای کار با توجه به اینکه بازیگران مطرحی در فیلم تان حضور دارند چطور بود؟
ـ در کل کار، فضای دوستانه و مشورتی بسیار خوبی وجود داشت، اگرچه اختلاف نظرهایی نیز داشتیم که سعی میشد با گفتگو بر طرف شود.
شخصیت هایتان ما به ازای بیرونی هم دارند؟
ـ فیلم تمی اجتماعی دارد و قطعا آدم های زیادی با دغدغه ی این افراد در اطراف ما زندگی می کنند، اما اینکه من عین این موضوع را جایی دیده باشم و بعد آن را تبدیل به فیلم کنم، اینگونه نبوده است.
لوکیشن های فیلم در کجا واقع شده و چرا؟
ـ تمام لوکیشن ها در شهر مشهد است و یک لوکیشن هم در ایستگاه راه آهن نیشابور داشتیم. فیلم در مشهد ساخته شد، به این دلیل که من خودم مشهدی هستم و با فضای شهر به خوبی آشنایی دارم. از طرفی مشهد شهری مذهبی است و آمبیانس شهر برایم مهم بود و من دوست داشتم این حس و حال به نوعی در فیلمم وجود داشته باشد.
مونتاژ فیلم را هم زمان انجام می دادید؟
ـ خیر… بعد از اتمام فیلمبرداری کارهای تدوین و صداگذاری انجام شد.
با توجه به اینکه «با دیگران» اولین فیلم بلند شما محسوب می شود برای ساخت آن با چه مشکلاتی مواجه بودید؟
ـ مطمئن هستم که هر کس برای ساخت فیلم اولش درگیر یک سری مشکلات و پیچیدگی هایی میشود. من نیز از این قاعده مستثنی نبودم. برای من کیفیت کارم بسیار اهمیت دارد و وقت و انرژی بسیار زیادی را برای رسیدن به این کیفیت مورد نظرم صرف کردم، اما در نهایت خوشحالم که به نتیجه مورد نظرم رسیدم و الان که کار تمام شده نمی خواهم به سختی ها و مشکلات کار فکر کنم.
کیفیت فیلم های اول امسال را به طور نسبی چطور ارزیابی می کنید؟
ـ در حال حاضر نمی توانم هیچ ارزیابی داشته باشم، اما مطمئنم که همه ی دوستان و همکارانم، پر انرژی و با تمام وجود کار کرده اند. امیدوارم بتوانم در زمان جشنواره آثار دوستانم را ببینم.
سخت ترین چالش در فیلم «با دیگران» از دید شما چه بود؟
ـ عدم درک متقابل با افرادی که دیدگاه سینمایی شان با من در یک راستا نبود و مجبور شدم وقت و انرژی زیادی صرف کنم که آنها با دیدگاه هایم آشنا شوند.
از دسته کارگردانانی هستید که دوست دارید در تمام لحظه های ساخت فیلم حضور و کنترل داشته باشند؟
ـ بله و همین کار را نیز کردم. در تدوین، صدا گذاری ، ساخت موسیقی، اصلاح رنگ، زیر نویس فیلم … حضور داشتم. کلا به کار گروهی و مشورتی بسیار زیاد اعتقاد دارم و میدانم نتیجه ی بهتری به دست خواهد آمد.
در روند نوشتن فیلمنامه، انتخاب بازیگر یا کارگردانی از چه معیارهایی استفاده کردید تا مخاطب با حاصل کار ارتباط برقرار کند؟
ـ برای انتخاب بازیگر معیارم نزدیک بودن چهره بازیگر به شخصیت فیلم و توانایی بازیگر در عمق بخشیدن به شخصیت بود. در همه ی  مراحل، باور پذیری بسیار اهمیت دارد. باید مخاطب آنچه را می بیند و می شنود باور کند. نکته دیگر سادگی در بیان است. سعی کرده ام همه چیز را به ساده ترین شکل و در عین حال زیبا بیان کنم. چه در فیلم نامه و چه در ساختار.
«با دیگران» را نوشتید و سپس دنبال سرمایه گذار رفتید یا اینکه از همان ابتدا قرار بود کار را با آقای سماواتی جلو ببرید؟
ـ فیلمنامه را که به چارچوب کلی رساندم و سر و شکلی منطقی پیدا کرد، آقای سماواتی آن را خواندند و بعد از چند مرتبه صحبت و تبادل نظر قرار شد با هم همکاری کنیم.
ایشان در فیلمنامه و مراحل فیلمبرداری پیشنهاداتی هم داشتند؟
ـ بله. آقای سماواتی کسی است که دارای نظر و عقیده است اما به نظرات کارگردان نیز اهمیت میدهد و وقتی که ببیند فیلمساز تحلیلی منطقی از ساختار در فیلم نامه و کارگردانی دارد از آن استقبال میکند و معتقد است کارگردان باید فیلم خودش را بسازد و تهیه کننده نیز باید شرایطی را فراهم کند که فیلمساز در مسیر درست قرار گیرد.
مخاطب شما در «با دیگران» چه کسانی هستند؟
ـ سعی کرده ام فیلمی بسازم که بتواند به طور نسبی با هر مخاطبی ارتباط برقرار کند.
کار بعدی تان چه خواهد بود؟
ـ چند طرح در ذهن دارم اما هنوز به طور جدی تصمیمی برای ساخت آنها نگرفته ام.
استقبال مخاطبان از «با دیگران» را چطور ارزیابی می‌ کنید؟
ـ همیشه مثبت فکر می‌‌کنم. به نظرم فیلم «با دیگران» نظر مخاطبان را جلب خواهد کرد.
فیلم‌های حاضر در این دوره از جشنواره را چطور می‌ بینید؟
ـ امسال جشنواره ی متفاوتی داریم. فیلمسازان خوبی در این دوره حضور دارند که این باعث خوشحالی است و حتما فیلم‌های خوبی هم خواهیم دید.
با توجه به رکود سینما در سالهای اخیر به نظر شما فیلم های این دوره از جشنواره فجر می‌توانند رونقی به بازار اکران سینماها بدهند؟
ـ امیدوارم که اینطور باشد…
و حرف آخر؟
ـ از همه عوامل فیلمم تشکر می‌کنم.

اشتراک گذاری در:

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *